Turan, Irak’ın kuzeyindeki gelişmelere ilişkin AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Türklerin tarihin çok eski devirlerinden beri bölgede var olduğunu söyledi.

Büyük Selçuklu Devleti kurucusu Tuğrul Bey’in 1055’te bugünkü Irak’ta hakimiyet kurduğunu anlatan Turan, “Bölgede Türk varlığı dediğinizde daha da geriye gitmek mümkün ama ilk defa bir Türk devleti kontrolüne Selçuklular zamanında geçti Irak. O tarihten itibaren bugünkü anlamda geniş bir vilayet idaresine de kavuşturuldu.” diye konuştu.

Kerkük’ün, Osmanlı döneminden itibaren sosyolojik açıdan Irak’ta Türklerin en yoğun bulunduğu şehir olarak öne çıktığını belirten Turan, “Yüz yıldan daha kısa süre öncesine kadar Türk milletinin vatan parçalarıydı. Misak-ı Milli belirli sınırları ifade etmez ama belirli toprakları ihtiva eder. Kerkük de bunlardan birisidir.” ifadelerini kullandı.

Turan, “Musul da Kerkük de bir vatan parçasıdır. Belki siyasi sınırlar içerisinde görülmeyebilir, haritalarımız dışında kalabilir ama yüreğimizde, hafızamızda, tarihimizde vatan parçasıdır. Bunu böyle idrak etmek lazım. Tarihimizdir bizzat. Tarih deyince akla kimlik gelir, kimlik deyince vatan, vatan deyince bayrak gelir. Bayrak deyince haysiyet, gurur, şeref gelir. Topyekun hayat gelir. Bir noktada da Kerkük bayraktır.” dedi.

Kerkük ile bağların “koparılamaz” olduğunu vurgulayan Turan, şunları kaydetti:

“Kerkük ile olan bağımız topyekun bir milletin yüreğinin çarpışıdır, ifadesidir. Bir kişinin söylemesiyle, isteğiyle, talebiyle veya karşıdaki bir dünya gücünün talebiyle olmaz, kopmaz. Tarihimiz bir yerlere bizi davet ediyor. Türkiye Cumhuriyeti Devleti de aklıselimiyle o davet edilen yerlere de gidiyor. Kerkük, Musul, bazı bölgeler, İdlib… Görev ifa ediyor, her zaman olduğu gibi. Kerkük ile tarih bağımız, gönül bağımız, kimliğimiz, yüreğimiz, dilimiz, edebiyatımız, hatıralarımız topyekun bir bütün. Bu inkarı mümkün olmayan bir gerçek.”(AA)

Ege Adaları

TTK ile Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) işbirliğinde, Edebiyat Fakültesi Konferans Salonu’nda düzenlenen Uluslararası Ege Adaları Sempozyumu’nun açılışında konuşan Turan, adaların “bizden biri” olduğunu belirtti.

Turan, adaların asırlar öncesini geleceğe bağlayan temel unsur niteliği taşıdığını ifade ederek adaların hiçbir zaman Türk milletinin gönlünden düşmediğini anlattı.

Adaların milletin hafızasında yer aldığını dile getiren Turan, “Bugün Türkiye Cumhuriyeti devletinin belki çok meselesi var. Güneydoğu meselesi, Musul, Kerkük diyoruz, PKK, PYD diyoruz. Suriye, Halep diyoruz ama bunun yanında eş zamanlı olarak bizi çok yakından ilgilendiren, en az bunlar kadar ortada olan temel bir mesele adalar.” dedi.

Büyük asker Oruç Reis’in 1518’de İspanyol amirale karşı Cezayir’deki bölgesini korumaya çalıştığını, deniz gibi bir ordu karşısında nokta gibi bir güç olmasına rağmen çelik iradesiyle o orduya karşı durduğunu anlatan Turan, Oruç Reis’in çarpışa çarpışa şehit olduğunu söyledi.

– “Preveze bir dünya savaşıydı”

Turan, bu olayın tarihin emsalsiz safhalarından olduğunu anlatarak şöyle devam etti:

“Buradan geleceğe bir sesleniş bırakmıştır. Her zaman tarihte zaferler, başarılar yok. Bu çeşit kaybederken kazananların hikayesi var. O, bir adalı. Bundan 20 yıl sonra 1538’te, Barbaros Hayrettin Paşa Preveze’de o zamanki dünyanın en büyük donanmasını inanılmaz şekilde mağlup etti. Preveze deniz zaferi, denizden gelen Haçlı yapısını durdurma anlamına geliyordu. Osmanlı Türkleri Safeviler, Memlükler, Macarlar, Almanlar, Vatikan, Venedik, Ceneviz, İspanya, Portekiz ile savaşmıştır. Dolayısıyla Preveze de bir dünya savaşıydı. Barbaros Hayrettin Paşa da adalı. Amerikalı bir stratejist diyor ki ‘Bir güç dünya hakimiyetini istiyorsa denizlere hakim olması gerekir’. En önemli deniz Akdeniz, Akdeniz’in en mühim yeri de adalardır. Adalara 841 yıl önce Çaka Bey kendini vermiştir. 9 Eylül öncesinde Gazi Mustafa Kemal Paşa ‘Ordular ilk hedefiniz Akdeniz’ dediği yer adalar bölgesidir.”

Turan, adaların tarih, kimlik demek olduğunu belirterek “Adalar şahsiyet demektir. Tarih var olmak demektir. Tarih ve kimlik derseniz vatan kavramı çıkar. Vatan derseniz bir zamanlar adaların da varlığını unutmamanız gerekir. Adalar aynı zamanda bayraktır.” değerlendirmesini yaptı.

DEÜ Rektörü Prof. Dr. Erdal Çelik de tarihten alınan misyon gereği adalarla bağların koparılamayacağını vurgulayarak üniversitede tarih konusunda yapılan çalışmaları aktardı.

Açılışta ada türküleri temalı müzik dinletisi sunuldu.

Sempozyum yarın sona erecek.(AA)