Doç. Dr. İnci Tüney Kızılkaya: “Suyun bir lüks olduğunun bilincine varmalıyız”

Doç. Dr. Kızılkaya, “Ülkemizin su stresi yaşayan, su kıtlığına yakın bir ülke olduğunu görüyoruz. Türkiye’de kişi başına düşen yıllık kullanılabilir tatlı su miktarı yaklaşık bin 300 metreküptür. Bu rakam bin metreküpün altına düştüğünde ‘su fakiri’ bir ülke konumuna geleceğiz” dedi.
Küresel su rezervlerinin kritik seviyelere gerilediğine ve Türkiye’nin ‘su stresi çeken ülke’ konumunda bulunduğuna dair açıklamalarda bulunan Ege Üniversitesi Çevre Sorunları Uygulama ve Araştırma Merkezi (ÇEVMER) Müdür Yardımcısı Doç. Dr. İnci Tüney Kızılkaya, bireysel ve kurumsal su yönetiminin artık bir tercih değil zorunluluk olduğunu vurguladı. Doç. Dr. Kızılkaya, Ege Üniversitesi kampüs genelinde başarıyla hayata geçirilen “Mavi Kampüs” vizyonunun sürdürülebilir geleceğe sağladığı katkıları anlattı.
Dünyadaki su durumunun ciddiyetine değinen Doç. Dr. İnci Tüney Kızılkaya, yeryüzünün büyük bir kısmının sularla kaplı olmasına rağmen erişilebilir su miktarının çok kısıtlı olduğunu vurguladı. Doç. Dr. Kızılkaya, “Yeryüzünün yüzde 70’i sularla kaplıdır. Ancak bu miktarın sadece yüzde 2,5’i tatlı sudur ve bu tatlı suyun da yüzde 1’inden daha azı insanların erişebileceği içme suyu niteliğindedir. Geri kalan kısım ise buzullarda veya yerin çok derinlerinde bulunmaktadır. Dünya nüfusuna baktığımızda, her dört kişiden biri sağlıklı suya erişememektedir. Özellikle Afrika gibi bölgelerde bu durum çok daha kritiktir” dedi.

“Türkiye su stresi yaşayan bir ülke konumunda”
Türkiye’nin su zengini bir ülke olduğu yönündeki yanlış algıya da açıklık getiren Doç. Dr. Kızılkaya, “Ülkemizin su stresi yaşayan, su kıtlığına yakın bir ülke olduğunu görüyoruz. Türkiye’de kişi başına düşen yıllık kullanılabilir tatlı su miktarı yaklaşık bin 300 metreküptür. Bu rakam bin metreküpün altına düştüğünde ‘su fakiri’ bir ülke konumuna geleceğiz. Türkiye’de suyun yaklaşık yüzde 80’i tarımda kullanılmaktadır. Bu nedenle en çok dikkat etmemiz gereken konu, tarımdaki sulama verimliliğini artırmaktır” diye konuştu.

Ege Üniversitesinden “Mavi Kampüs” hamlesi
Su yönetiminde çözüm önerilerini sıralayan Doç. Dr. Kızılkaya, Ege Üniversitesi bünyesinde yürütülen çalışmalardan bahsetti. Yağmur suyu hasadının önemine değinen Doç. Dr. Kızılkaya, “Ege Üniversitesi olarak ‘Mavi Kampüs’ hedefi doğrultusunda yağmur suyu hasadını tüm kampüse yaygınlaştırmayı planlıyoruz. Ayrıca sensörlü muslukların kullanımı, su kaçaklarının düzenli tamiri ve gri su sistemlerinin, yani el yıkanan suyun sifonlarda kullanılması gibi sistemlerin hayata geçirilmesi büyük önem taşımaktadır. Kampüs peyzajında ise çim yerine kuraklığa dayanıklı, az su isteyen bitkilerin tercih edilmesi su tasarrufu açısından kritik bir adımdır” diye konuştu.

Dijital ayak izinden tekstile: gizli su tüketimi
Su tüketiminin sadece fiziksel değil, dijital ve endüstriyel boyutları olduğuna da dikkat çeken Doç. Dr. Kızılkaya, “Dijital tüketimimizin de bir su ayak izi vardır. Yapay zekâ kullanımı veya gönderdiğimiz bir fotoğraf bile dolaylı olarak su tüketimine neden olmaktadır. Bu yüzden ‘yeşil yazılım’ gibi daha az kaynak tüketen teknolojilere yönelmek bir zorunluluk haline gelmelidir. Tekstil sektörü de ciddi bir su tüketicisidir. Kaliteli ve uzun ömürlü kıyafetler tercih etmek, üretim aşamasındaki su israfını azaltacaktır” dedi.
Bireysel farkındalığın suyun korunmasındaki en temel basamak olduğunu hatırlatan Doç. Dr. İnci Tüney Kızılkaya, “Suyun bir lüks olduğunun bilincine varmalıyız. Bir fincan kahvenin soframıza gelene kadar yaklaşık 140 litre su tükettiğini bilmek, yerli malı kullanımının ve bilinçli tüketimin önemini ortaya koymaktadır. Sıfır atık prensibiyle hareket etmek suyun korunmasına dolaylı ama güçlü bir destek sağlar. Sonuç olarak, her adımımızda çevreye verdiğimiz zararın farkında olmalı ve tüketimi ihtiyacımız kadarla sınırlamalıyız” diye konuştu.

Bakan Yardımcısından su krizi açıklaması!

Sosyal medya hesabından paylaşımda bulunan Prof. Dr. Birpınar, hava olaylarının garipleştiğini belirterek, “Türkiye genelinde yağış yok. Sıcaklıklar normalin çok üstünde. Böyle devam etmesi halinde metropol şehirlerde büyük su krizi olur. İçme suyu barajları kritik seviyenin altında seyrediyor. Ocak ayı böyle giderse elimizde sadece şubat ayı kalır” dedi.

“Problem ortak, çözümde ortak bulunmalı”
Kuraklık ve su kıtlığının gıda kıtlığını doğuracağını kaydeden Birpınar, “Özellikle iklim değişikliği dolayısıyla oluşacak doğudan batıya ve güneyden kuzeye iklim göçlerini ortaya çıkartacaktır. Problem ortak, çözümde ortak bulunmalı. BM’ye çok iş düşüyor” ifadelerini kullandı.-internethaber

Ege’de İzmir Haber

Selçuk’ta ‘Su Çalıştayı’

‘Kuyu Kurumadan’ başlığı ile KEÇİ (Kültür, Ekoloji, Çevre ve İletişim) Derneği tarafından Gediz ve Küçük Menderes havzaları üzerinde bulunan 5 ilçede düzenlenmesi planlanan su çalıştaylarının ikinci durağı Selçuk oldu.

Efes Tarlası Yaşam Köyünde düzenlenen çalıştayın moderatörlüğü KEÇİ Derneğinden Baha Okar tarafından yapıldı.
Baha Okar’ın açılış konuşmasının ardından söz alan Selçuk Belediye Başkanı Filiz Ceritoğlu Sengel, 2019 yılından itibaren Küçük Menderes’in çığlığına dikkat çektiklerini belirterek; “Kurumlarda o dönemden beri ciddi bir efor var.

İşin içine bakanlıkların, işin içine başka kurumların girmesi, ciddi yatırımların yapılması, ciddi denetim mekanizmalarının kullanılması gerekiyor. Pandemi döneminde bu konuyla ilgili olarak valiliğimizin başkanlığında toplandık ve bürokratik krizlerin bir an önce çözülmesi için adımlar atıldı.

Galiba resmin, çerçevenin en genişinden bakmak lazım. Gerçekten doğayla uyumlu tarım yapma tekniklerinin uygulanması ve yaşamın da doğayla uyumlu hale gelmesi için mücadele etmek gerekir.

Umudum o ki o büyük resmi görecek olan zamana geldiğimizde, CHP iktidarında bütün her şeyin düzeleceği noktada olacağımızdır” dedi.

“Küçük Menderes tüm Türkiye’nin sorunu”

Çevre Mühendisleri Odası İzmir Şubesi adına Su Çalıştayına katılan Helil İnay Kınay ise çevre mühendisliğinin insan faaliyetlerinden kaynaklanan her türlü etkinliğin planlanması ve yönetilmesi olduğunu belirterek, “Çevre sorunu ile ilgili süreçte en önemli konulardan biri çevre adaleti meselesi.

Su bunun en güzel örneği. Yaşam kaynağımız olması gereken su bugün Küçük Menderes’te halihazırdaki mevcut durumuyla kirli akıyor. Ve bizler iklim değişikliğinden bahsediyoruz.

Yapılan araştırmalar mevcut yüzeysel su kütlelerinde ciddi bir azalma olduğunu ortaya koymuş durumda. Yüzey suyunu besleyen yer altı sularımızda kontrolsüz çekilmelerden dolayı ciddi azalmalar var.

Ve tüketim mevcut kaynağın çok üzerinde tüm bunları doğru yönetemezsek ve planlayamazsak çok daha olumsuz sonuçlarla karşılaşacağız.

Küçük Menderes’in çığlığını çok acil bir şekilde duymak ve artık bunları konuşmak yerine çözüm önerilerini yerine getirmek gerekiyor. Bu sadece Selçuk’un, İzmir’in değil Türkiye’nin genel sorunu, yaşamın genel sorunudur” diye konuştu.

“2019’dan bu yana su kayıplarında yüzde 30 azalma”

Su Çalıştayında Küçük Menderes ve İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan yatırımlarla ilgili teknik bilgiler veren İZSU Küçük Menderes Arıtma Şube Müdürlüğünden Çevre Yüksek Mühendisi Ebru Doğan Çalışkan, “İzmir genelinde bin 658 adet sondaj kuyumuz mevcut olup bu kuyulardan yüzde 60’ı Küçük Menderes bölgemizde bulunuyor.

Bu bölgede ciddi kayıp kaçak çalışmaları yürüttük. 2019’dan bu yana kayıp kaçak oranlarında yüzde 30 azalma tespit ettik. 2019 yılında Selçuk, Menderes, Tire, Bayındır ve Torbalı’da mevcut içme suyu şebeke hatlarını yeniledik.

Belevi’de içme suyu hatlarında yenileme çalışması bulunmaktadır. İdare olarak aynı zamanda alternatif su kaynakları üretmeye çalışıyoruz” dedi.

“Su kullanımda büyük pay tarımın”

Su Çalıştayı’nın bir diğer katılımcısı Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Sulama Bölümünden Doç. Dr. Murat Kılıç da yıl içerisinde su kullanımının tarım, turizm ve sanayi sektörlerinde farklılık gösterdiğini belirterek, “Dünya genelinde kullanılan tatlı su kaynaklarını yüzde 11’ini evsel kullanım, yüzde 18’in, sanayi kullanımı, yüzde 71’ini de tarımsal kullanım oluşturuyor.

Türkiye’de ise evsel kullanım yüzde 16, sanayi yüzde 11, tarım yüzde 73. Dolayısıyla tarımsal su kullanımında iyi bir planlama şart. Tarım sektöründe ortalama yüzde 53’ü yüzeysel su kaynakları, yüzde 38’i yer altı sularından elde ediliyor” diye konuştu.

“İklim değişikliği tarımı etkiliyor”

Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi Başkanı Hakan Çakıcı, suyun tarımı sınırlandıran temel faktör olduğunun altını çizerek, “Biz iklim değişikliği ve su kıtlığı nedeniyle birçok üründe verim kaybı yaşıyoruz” derken, WWF ve Anadolu Meraları Onarıcı Tarım ve Yağmur Hasadı Proje Danışmanı Edwin Clarke ise yağmur suyu hasadına değinerek, “Tarımın sulamada yüzde 74 gibi bir pay tutması çok düşündürücü. Dünyadaki tatlı su miktarı çok büyük bir değişikliğe uğramasa da bunun bölgesel ve dönemsel dağılımı değişti.

Yağmur suyu hasadı ile amaç bu dağılım değişikliği olabildiğince tamponlanmaktır aslında. Yağmur suyu hasadı aslında küçük ölçekli alanlarda rahatlıkla uygulanabilecek bir yaklaşım” şeklinde konuştu.iha

Ege’de İzmir Haber