Titremeden daha fazlası: Parkinson hastalığında ‘sinsi’ belirtilere dikkat

Her yıl 11 Nisan’da, hastalığı ilk kez tanımlayan James Parkinson’un doğum gününde kutlanan “Dünya Parkinson Günü”, bu yıl da erken teşhisin hayati önemine odaklanıyor. İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi (EAH) Nöroloji Kliniği’nde hastalarını ağırlayan Prof. Dr. İrem Fatma Uludağ ile gerçekleştirdiğimiz röportajda, hastalığın bilinmeyen yönlerini ve tedavi süreçlerini ele aldık.

Sinsi belirtiler öncü olabilir
Parkinson denince akla ilk olarak istirahat halindeki titreme, hareketlerde yavaşlama ve kas sertliği gelse de Prof. Dr. Uludağ, hastalığın bu majör bulgulardan yıllar önce işaretler verebileceğini belirtiyor. Uludağ, “Koku alma duyusunda azalma, uykuda bağırma veya ani hareketlerle rüyayı yaşama (REM uyku bozukluğu), yazının küçülmesi ve kabızlık gibi belirtiler genellikle başka nedenlere bağlanıp göz ardı ediliyor. Oysa bu bulgular tanı için altın değerindedir,” dedi.

İlginç bir vaka: Bozuk sanılan otomatik saatler
Hastalığın günlük hayattaki yansımalarına dair literatürden çarpıcı bir örnek paylaşan Prof. Dr. Uludağ, otomatik saatinin sürekli durması şikayetiyle tamirciye giden bir hastayı anlattı. Yapılan incelemede saatin bozuk olmadığı, ancak hastanın kolunu parkinson nedeniyle yeterince sallamadığı için saatin şarj olamadığı anlaşıldı. Uludağ, bu durumun hastalığın erken dönemindeki kol salınımı azalmasının tipik bir örneği olduğunu ifade etti.

Kol ağrısı parkinson çıkabilir
Tanı sürecindeki zorluklara da değinen Uludağ, 58 yaşındaki bir erkek hastasının sadece kol ağrısı şikayetiyle ortopedi ve fizik tedavi birimlerini gezdiğini, kendisine “bursit” teşhisi konduğunu aktardı. Kliniğe başvurduğunda yapılan muayenede koldaki tutukluk ve yavaşlığın fark edilmesiyle Parkinson tanısı konan hastanın, uygun tedaviyle ağrılarından kurtulduğu belirtildi.

Tepecik EAH’da kişiye özel tedavi yaklaşımı
İzmir Tepecik SUAM bünyesinde her hafta Perşembe günü özel Parkinson polikliniği hizmeti verdiklerini hatırlatan Prof. Dr. Uludağ, tedavi sürecinin tamamen bireyselleştirilmesi gerektiğini vurguladı. Tedavide sadece ilaçların değil, egzersiz ve yaşam tarzı değişikliklerinin de kritik olduğunu belirten Uludağ, “Amacımız sadece belirtileri yönetmek değil, hastanın bağımsızlığını ve yaşam kalitesini korumaktır. Özellikle ilaç kullanımındaki zamanlama başarının anahtarıdır” dedi.

“Aileler de sürecin bir parçası”
Parkinson’un sadece hastayı değil, tüm aileyi etkileyen bir süreç olduğunu ifade eden Uludağ, hasta yakınlarının bakım yükü ve duygusal zorluklar altında kalabildiğine dikkat çekti. Kliniğinde hasta yakınlarını da sürece dahil ederek bilgilendirdiklerini belirten profesör, doğru destekle hastaların uzun yıllar aktif bir sosyal yaşam sürebileceğinin altını çizdi.
Prof. Dr. İrem Fatma ULUDAĞ son olarak “Parkinson ile yaşam mümkündür. Belirtileri fark ettiğinizde vakit kaybetmeden bir uzmana başvurun. Erken tanı, hayat kalitesini korumanın en güçlü yoludur.” diye konuştu.

Parkinson hastası Demet, beyin piliyle şifa bulacak

Bir çocuk annesi Demet Kaya’ya uzun yıllardır yaşadığı el titremesi sorunu sebebiyle 2020 yılında Parkinson teşhisi kondu. Kaya, tedavisine İEÜ Medical Point Hastanesi’nde devam ederken, Nöroloji bölümünden Prof. Dr. Özge Yılmaz Küsbeci ile Beyin ve Sinir Cerrahisi bölümünden Doç. Dr. Ali Akay, hastaya beyin pili takılmasına karar verdi. Uyutulmadan ameliyat edilen Kaya’ya beyin pili başarılı bir ameliyatla takıldı.

“Ameliyat uyanıkken yapıldı”
Parkinson sebebiyle yaşam kalitesinin düştüğünü söyleyen Demet Kaya, “10 yaşımdan beri tek elimde titreme vardı ama çok önemsenecek kadar değildi. 2020’de belirgin hale geldi. Kendime zarar vermeye başladım. Üzerime kaynar su, yağ dökmeye başladım ve Parkinson tanısı kondu. Burada hocalarım bana umut aşıladılar. Beyin pili ameliyatı oldum. Ameliyatı da beni uyutmadan yaptılar. Elektrotu yerleştirdikten sonra benimle konuştular, ellerimi hareket ettirmemi istediler. Başta korkmuştum ancak korkulacak bir şey yokmuş. Artık çocuğumla daha rahat iletişime geçeceğim. Onun istediklerini daha rahat yapabileceğim. Onunla oyun oynayabileceğim. Bunları düşünmek bile beni çok mutlu ediyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Özge Yılmaz Küsbeci ile birlikte Kaya’nın ameliyatını gerçekleştiren Doç. Dr. Ali Akay, beyin pili ameliyatlarını hastayı uyutmadan yaptıklarını belirtti. Bu sayede hastanın tepkilerini anlık olarak ölçebildiklerinin altını çizen Akay, “Demet’in özellikle son birkaç yıldır yaşam kalitesi çok düşmüştü. Sağ tarafta belirgin bir titremesi ve kasılması vardı. Uykuları bile kısalmıştı ve uyku kalitesi de yine çok düşüktü. Gerekli tetkikleri yaptıktan sonra beyin pili ameliyatını uygun gördük. Ameliyat sırasında Demet uyanıktı. Hastanemizde bu ameliyatı hasta uyanıkken gerçekleştiriyoruz. Çünkü beyne elektrotları yerleştirdikten sonra yan etkileri ve etkileri görmek için hastayı muayene ediyoruz. Bunu başarabilmek için de hastanın uyanık olması gerekiyor” diye konuştu.

Ameliyatın başarılı geçtiğini belirten Akay, “Hastanın ameliyattan sonra iyileşeceğini biliyoruz. Yara yerleri iyileştikten sonra pillerimizi açıyoruz. İlaç dozlarını düşürüyoruz. Pille ilgili simülasyon parametrelerimizi değiştirdikçe ilaçları kullanmayı bırakacağını umuyoruz” cümlelerine yer verdi. iha

Egede İzmir haber

Parkinson hastalığında beyin pili ile yaşam kalitesi artıyor

Dünyada ve Türkiye’de çok sayıda vatandaşı etkileyen parkinson hastalığına ilişkin sayıların artan yaşla birlikte gelecek yıllarda daha da yükseleceği ifade ediliyor. Hareketlerde yavaşlama, kollarda ve bacaklarda katılık, titreme ve yürüyüş bozuklukları gibi belirtilerle kendini gösteren parkinson hastalığına karşı 11 Nisan Parkinson Farkındalık Günü dolayısıyla Beyin Pili Hastaları Derneği tarafından Medipol Üniversitesi Parkinson Hastalığı ve Hareket Bozuklukları Merkezi’nde bir atölye etkinliği düzenlendi. Etkinlikte halk arasında ‘Beyin Pili’ olarak bilinen ‘Derin Beyin Stimülasyonu’ yöntemiyle parkinsona karşı önemli başarı elde edilen hastalar bir araya geldi.

Parkinson nedeniyle uzun süre titreme, hareketlerde yavaşlama, titreme, kollarda ağrı, duruş bozuklukları gibi birçok sorun yaşayan hastalar beyin pili ameliyatları sonrası belirtilerinde büyük azalmalar yaşadı. Kimi hastalık sürecinde yürüyemez hale gelen kimi bardağını bile eline alamadığını söyleyen hastalar operasyon öncesi durumlarını anlattı. Etkinlikte tedavi ile sosyal yaşamlarını geri kazanan hastaların kimi ahşap boyama yaptı, kimi gitar çalarak şarkı söylerken o anlar renkli görüntüler oluşturdu.

“Parkinson hastaları çaresiz değiller”

Beyin pili tedavisini “Hastalığın saatini geri almak” olarak ifade eden Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Ali Zırh, “Hareket bozuklukları hastalıklarının başında parkinson hastalığı geliyor. Distoni adını verdiğimiz aşırı vücut kasılmalarında da eğer tıbbi tedavi bizim istediğimiz sonuçları veremiyorsa bu ameliyatlar hastalara önemli ölçülerde yarar sağlayabiliyor. Parkinson hastalığı bizim beyinde dopamin adını verdiğimiz maddenin azalmasıyla ve genelde ileri yaşlarda hareketlerde yavaşlama, küçük adımlarla öne eğik yürüme, vücudun bir yanında varsa para sayar tarzda titreme, maske yüz dediğimiz; yüz hatlarında donuklaşmayla giden bir rahatsızlık.

Ameliyatı hastalığın saatini geri almak diye tanımlayabiliriz. Buradaki hastaların tamamına yakını bağımsız yaşayamayan, yaşamlarını zor, destekle sürdürebilen kişilerken şu anda burada 11 Nisan Parkinson Farkındalık Günü etkinliğinde bir arada olabiliyorlar. Şarkı söyleyebiliyor, gitar çalabiliyorlar. Ameliyatları karşılıklı, uyanık sohbet ederek yapıyoruz. Bu hem hastalıktan sorumlu hücrelerin yerini bulmada bize önemli katkı sağlıyor aynı zamanda hastalar da bize yardımcı oluyor. Taner Bey de sesiyle de bize moral veriyordu. Biz de birkaç şarkıyı ameliyathanede beraber söyleme fırsatı bulmuştuk. Parkinson hastalığı kronik ilerleyici bir hastalık ama parkinson hastaları çaresiz değiller, hastalığın ilk yıllarında ilaç tedavisiyle sonrasında da eğer ilaç tedavisi yeterli kalmıyorsa uygun yapılan ameliyatlarla ve doğru hasta seçimleriyle tekrar eski yaşamlarına yakın zamanlarına doğru bir yolculuk yapabilmeleri mümkün” dedi.

“Ameliyattan sonra yeniden doğdum”

Kendisini ameliyat eden Op. Dr. Ali Zırh’a şiir yazan ve operasyon sonrası halinden çok memnun olduğunu anlatan 58 yaşındaki emekli hemşire Gülcihan Solak, “Öncesinde çok kötüydüm hiçbir işimi yapamaz hale geldim tabi bu insanı çok üzüyor. Ameliyattan sonra bildiğiniz yeniden doğdum. Zaten doğum günüme de denk geldi ameliyatım, bana dünyadaki en güzel doğum günü hediyesi oldu. Bütün geçmişimi unuttum şu anda o kadar mutlu ve rahatım ki, sanki hayatımda hiç böyle bir hastalık görmemiş gibiyim. Önceden bir çayımı bile içemiyordum, Sağa sola dönemiyordum bir çayımı bile içemiyordum” şeklinde konuştu.

“Ameliyat sırasında 13-14 tane şarkı söyledim”

Beyin pili operasyonu sonrası yeniden eski günlerine döndüğünü anlatan ve operasyon sırasında şarkılar söyleyen 55 yaşındaki Taner Oruç, “Sağ elim ve sağ ayağım tam anlamıyla yok olmaya başladı, yürüyemez hale gelmiştim. Hem imalat hem mağaza işiyle uğraşıyorum işime bir buçuk iki yıl gidemedim. Ameliyat sırasında 13-14 tane şarkı söyledim. Sanki kaset doldurur, plak yaparmışım gibi” diye konuştu.

“Normal hayata geri döndüm”Parkinson rahatsızlığı nedeniyle spor yaşamına veda ettiğini anlatan 47 yaşındaki eski milli basketbolcu Mehmet Kahyaoğlu, “28-29 yaşlarında profesyonel olarak basketbol oynarken hastalandığımı öğrendim. 8-10 sene

tedavisi gördüm. İlaçlar katkı vermemeye başlayınca da ameliyat olmaya karar verdik ve çok memnunum. Normal hayata geri döndüm, basket oynayabilecek seviyeye bile geldim ama yaş itibariyle oynayamaz oldum. Bir tek geri geri yürüyebiliyordum, öne bile yürüyemiyordum” ifadelerini kullandı.iha

Ege’de İzmir Haber

Müzikli Terapi İle Otizmli Bireylere Umut

Yaşar Üniversitesi’nde düzenlenen seminerde konuşan Müzik Terapisti Burak Sağırkaya, otizm, öğrenme güçlüğü gibi rahatsızlıklarla mücadele eden çocuklar için umut veren yöntem hakkında bilgiler verdi.

Yaşar Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi (YÜSEM) ve Yaşar Üniversitesi Müzik Bölümü tarafından düzenlenen ‘Müzik Terapi ile Tanışma’ seminerini gerçekleştiren Burak Sağırkaya, müziğin kalp atışını ve metabolizmayı düzenleme, sakinliği sağlama, hafızayı geliştirme gibi insan sağlığı üzerindeki olumlu etkilerine değindi.

Türkiye’de ilk Nordoff Robbins Müzik Terapi Uygulama Belgesine sahip müzik terapist olarak çalışmalarını, pedagojik müzik terapi ve özel eğitimde müzik terapi alanlarında devam ettiren Burak Sağırkaya, “Müzik terapi, bir alternatif tedavi yöntemi değil, geleneksel tıbba uygun, kendine has kuralları olan, bilimsel bir tamamlayıcı tedavi yöntemidir.

Müzikle tedavi sadece müziğin kullanıldığı tedavi değil, müziğin de içinde bulunduğu tedavi demektir. Ancak şunu unutmamak gerekir ki müzik tek başına hiçbir hastalık etkenini ortadan kaldıramaz.

Ayrıca müzik terapi klinik bir ortamda mutlaka bir hekim sorumluluğunda gerçekleşmelidir. Uygulamayı müzik terapist yapsa da tedavinin gidişatını hekim yönlendirir” bilgisini verdi.

Polonya’da bulunan Specjalny Osrodek Szkolno – Wychowawczy isimli kurumda ve Avrupa Birliği bursu ile yine Polonya’da bulunan Grundtving’te asistanlık görevlerini de gerçekleştiren Burak Sağırkaya, müzik terapinin özel eğitim gerektiren çocuklardaki etki alanlarına değindi. Sağırkaya, “Müzik terapiden faydalanan özel eğitim gerektiren çocuklarda ortaya çıkan sonuçlar oldukça sevindirici.

Müzik terapiden yararlanan bu çocukların konuşma, dil ve iletişim becerilerinin arttığı, kaygı düzeylerinin azaldığı, taklit becerilerinin geliştiği, duygusal ve davranışsal bozukluklarının azaldığı bilimsel olarak gözlemlenmiştir” dedi. (İHA)

Ege’de İzmir Haber

Beyin Pili Takıldı istemsiz Hareketlerden Kurtuldu

İzmir’de yaşayan 55 yaşındaki Asiye Çakır, 12 yıldır Parkinson hastalığıyla mücadele ediyor. İlaç tedavisi gören Çakır, ilaca cevap vermesine rağmen istemsiz hareketler nedeniyle günlük işlerini yapamaz hale geldi. Çakır, bazı zamanlar da kilitlenip kalmaktan şikayetçiydi.

İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesine başvuran Asiye Çakır’a, yapılan tetkiklerin ardından beyin pili uygulaması yapıldı. İşlemin üzerinden henüz 15 gün geçmesine rağmen hastanın yaşam kalitesi arttı, istemsiz hareketlerden ve donup kalma şikayetinden büyük orada kurtuldu.

“Aşırı sallanmaları geçti” 

Asiye Çakır’ın sağlık durumu hakkında bilgi veren Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Figen Tokuçoğlu, “Parkinson hastaları ilaçlardan fayda görüyor fakat belli bir süre geçtikten sonra biz o döneme ‘balayı dönemi’ diyoruz, balayı dönemi bitiyor ve ilaç yan etkileri ortaya çıkmaya başlıyor. Hastalar ya çok sallanıyor, ya çok hareketli oluyor, ya da donup kalıyor. Bunu düzeltmek için hastanın özellikleri eğer uygunsa derin beyin simülasyonu, yani beyin pili uygulaması yapılabiliyor. Biz de hastamıza bunu uyguladık. Henüz erken dönemde fakat o aşırı sallanmaları geçti” dedi.

Her hastaya yapılmıyor 

Beyin pili uygulamasının her hastaya yapılmadığını, yapılan işlemin de kesin tedavi anlamına gelmediğini ancak hastanın yaşam kalitesini büyük oranda artırabildiğini kaydeden Tokuçoğlu, “Bu uygulamayı yapmak için bir takım özellikleri var. Biz hasta seçerken çok dikkatli davranıyoruz. Her hastaya yapılamayacağını sadece uygun hastalara yapılabileceğini belirtmek isterim. Depresyonu olan hastalar, ruhsal sıkıntısı olan hastalar, beynin yapısında birtakım problem olan hastalar uygun değil” diye konuştu.

“Yatağa bağımlılık pozisyonundan kurtulmuş oldu” 

Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Osman Fikret Sönmez de, şu bilgileri verdi:
“Parkinson hastaları belirli bir zaman sonra ilaca duyarlılık özelliğini yitirdikten sonra yine multidisipliner bir yaklaşımla psikiyatri nöroloji ve beyin cerrahisinin birlikte değerlendirmesiyle uygun hastaları ‘Parkinson cerrahisi’ dediğimiz veya halk arasında ‘beyin pili’ olarak geçen pil cerrahisi için alıyoruz.

Kliniğimizde de yaklaşık olarak iki senedir bu işi yapıyoruz. Şu an itibariyle Asiye Hanım, değerlendirmesi ve cerrahi açıdan da yanıtı çok güzel bir hasta. Cerrahi sonrası 15 gün geçmesine karşı çok müthiş bir yanıt verdi. Hasta şu anda öyle veya böyle birisinin yardımıyla destekli de olsa bazen kendi de olsa yürüyebilecek pozisyonda, yatağa bağımlılık pozisyonundan kurtulmuş oldu. Bu müthiş bir yanıt. Pil ayarları yapıldıkça uzunca bir süre çoğu vakit 5 yıllık bir süre boyunca hasta ilacını çok çok daha az alarak belki de bazen hiç almayarak ve normal gündelik hayatına devam edecek.”

“Elindeki şey bir anda savruluyordu” 

Tedavisi devam eden Asiye Çakır, “Kendimi daha iyi hissediyorum. Ellerim titriyordu. Korkularım vardı. Şimdi onlar kalmadı. Şimdi işimi görebiliyorum. Günlük ihtiyaçlarımı karşılıyorum. Mutluyum” derken, eşi Orhan Çakır da, “Pil takılmadan önce korkuları vardı. Pili taktıktan sonra o korkular tamamen yok oldu.

Pil takmadan önce uyuyamıyordu. İlaç aldığında istemsiz hareketleri oluyordu, ilaç almazsa da kilitlenip kalıyordu. Şimdi rahatladı. Pilden sonra büyük bir farklılık oldu. Titriyordu, istemsiz hareketler yapıyordu. Elindeki şey bir anda savruluyordu. O hareketler tamamen yok oldu diyebiliriz. Çok rahatladık. İnşallah daha iyi olacak” ifadelerini kullandı. (İHA)

Egede İzmir Haber