Müsilaja deniz patlıcanlı çözüm

Samsun’da düzenlenen TEKNOFEST Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivalinde Tübitak İklim Değişikliği Yarışması’nda geliştirdikleri proje ile Türkiye ikincisi seçilen İzmir Atatürk Lisesi öğrencileri Gökçe Şengülen ve Bensu Çatalçam, İzmir’in gururu oldu.

Biyoloji kategorisinde yarışan öğrenciler, “Deniz Tabanında Biriken Organik Madde Miktarının Azaltılmasında Bentik Omurgasız Deniz Patlıcanının Etkisi” adlı projeleri ile takdir topladı. Projenin amacı, “Deniz tabanında biriken ve fazla birikmesi sonucu ötrofikasyon ve müsilaj gibi birçok soruna yol açan organik maddeyi azaltmak için doğada oluşan bu soruna tekrar doğayı kullanarak bir çözüm üretmek yoluyla deniz patlıcanlarının organik maddeyi azaltma etkisinin kanıtlanması” şeklinde özetlendi.

Denizde yaşayan bir omurgasız olan deniz patlıcanı, özellikle Uzak Doğu’da yiyecek olarak tüketiliyor ve yüksek protein içeriyor. Söz konusu projede, deniz patlıcanının akvaryumlarda beslenerek ortamda ne kadar organik madde varsa tükettiği bulundu.

Bu sayede deniz tabanında biriken müsilaj ve organik maddelerin temizlenmesinde deniz patlıcanının etkin rol oynadığı saptandı. Deniz patlıcanlarının ağızlarının çevresinde bulunan tentaküller yardımıyla deniz tabanında bulunan sedimant ve detritusu tükettiği, bu sediment ve detritusun içerisinde ise organik madde bulunduğu belirtildi.

Deniz patlıcanları, ağızlarının çevresinde bulunan sayısı 8 ila 30 arasında değişen bu tentaküller yardımıyla beslenme işlemlerini gerçekleştirirken bir yandan da denizdeki organik madde miktarını azaltabiliyor. Deneyler, Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesinin Urla ilçesinde bulunan laboratuvarlarında gerçekleştirildi. iha

Ege’de İzmir Haber

Denizde Yapılan Köpük Partisi Görenleri Şoke Etti

Yahşi Mahallesi Kargı Koyu’nda faaliyet gösteren bir beach’in plajında köpük partisi yapıldı. Plaja sıkılan çok miktarda köpük her yeri kapladı. Plajda hem kara hem denizin üzeri köpüklerle kaplandı.

Huzurları kaçtı
Otel müşterileri köpük ve müzik eşliğinde eğlenirken mahalle sakinleri gözlerine inanamadı. Deniz üzerini köpükle gördükten sonra çileden çıkan mahallelinin ihbarı üzerine zabıta görevlileri bahse konu yere gelip uyarıda bulundu.
Konuyla ilgili açıklama yapan mahalle sakinleri, Marmara Denizi’nde müsilaj kabusu sürerken Bodrum’da plajda bu tür bir eylemin yapılmasını pervasızlık ve görgüsüzlük olarak niteledi. Köpük partisine müdahale etmek için otele giden bir mahalle sakini, “Dün bir baktım, havaya köpükler saçılıyor. Otel kendi bahçesinde yapıyor sandım yine de sahile indim ki denizin üzeri köpükle kaplanmış. Hemen durumu Bodrum Belediyesi’ne ihbar ettim. Daha sonra otel müşterileri ile yetkilileri bana ‘huzur bozuyorsunuz’ dedi. Hatta içlerinden bir tanesi ‘10 günlük tatile geldim benim huzurumu neden kaçırıyorsun’ dedi, şaşkına döndüm. Biri daha çıktı, ‘seni provokasyon amacıyla başka bir otel mi gönderdi’ dedi. Ben de onlara ‘Ben yılın 365 günü burada yaşıyorum, 2 dakika sonra denize gireceğim. Bu köpükte nasıl gireyim’ dedim. Otel yetkilileri püskürttükleri şeyin sabun köpüğü olduğunu söylüyor, inanılır gibi değil. Zabıta gelene kadar köpük kalmadı. Zabıta görevlileri, sözlü uyarıda bulundu. Bu köpüğün dışında ayrıca acayip bir gürültü kirliliği var” dedi.

Egede İzmir Haber

“Müsilaj” Farkındalığı İçin Kulaç Attı

Aydın’ın Kuşadası ilçesinde yaşayan, Triatlon sporcusu Aslı Keçelioğlu, Marmara denizinde ortaya çıkan Müsilaj deniz salyası ile ilgili kulaç attı, denizlerin kirlendiğine değinen Keçelioğlu, “Doğal hayatı etkileyen etkenler var, insanları bu konuda bilinçlendirmek lazım, denize atılan poşetler bazı deniz canlılarının sonu olabiliyor. 2013 yılından beri deniz kaplumbağaları Caretta Carettalar Kuşadası’na yumurta bırakmıyor kaplumbağalar denize atılan poşetleri, plastik şişeleri, deniz anası diye yutabiliyor, buda kaplumbağanın bağırsağında erimediği için bu canlılar hayatını kaybedebilir. Yunuslar için de durum aynı, vatandaşların daha duyarlı olmasını gerekiyor. Eğer bunları yapmazsak Marmara da olduğu gibi buralarda da Musilaj deniz salyasını görmemiz anlamına gelir” dedi.

Egede İzmir Haber

Müsilaja Neden Olan Mikroorganizmaların DNA’sı İncelenecek

2014 yılından bu yana 21 Haziran’da Okyanus Örnekleme Günü etkinliği düzenleniyor. Bu kapsamda gönüllülük esasına dayalı olarak pek çok ülkeden aynı dönemde deniz örnekleri alınıp belirlenen deniz araştırma merkezlerine yollanıyor. Dünyanın çok sayıda noktasından merkezlere ulaşan örneklerde, denizdeki mikroorganizmaların çeşitli sebeplerle değişebilen DNA’sı inceleniyor. Geçen yıllarda olduğu gibi bu yıl da Okyanus Örnekleme Günü etkinliğine katılan Dokuz Eylül Üniversitesinden bir grup akademisyen, İzmir denizinden örnekler aldı. Avrupa’dan toplanan örneklerin bu yıl Yunanistan’ın Girit Adası’nda bulunan Deniz Araştırmaları Merkezinde toplanacağını ve verilerin yaklaşık 6 ay sonra paylaşılacağını kaydeden DEÜ Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kemal Can Bizsel, örnekleri alınan mikroorganizmaların, anormal bir şekilde çoğalarak müsilaja sebep olduğunu ve yapılan bu çalışma ile bu mikroorganizmaların DNA’larının incelenebileceğini söyledi. Bizsel, Marmara Denizi’nde yaşanan müsilaj sonuna karşı tedbir almak için yılda bir kez alınan örneklerin yeterli olmayacağını savundu.

Dünyanın her noktasından veri toplanacak
Okyanus Örnekleme Günü hakkında bilgi veren Bizsel, “2014’te dünyadaki denizlerde bulunan mikroorganizmalar üzerinde yapılan çalışmalar belli bir aşamaya geldiğinde, ‘bütün küresel değişikliği aynı anda gözleyebilir miyiz?’ diye düşünüldü ve bu fikir ortaya çıktı. Bir gün belirlendi ve gönüllülük temeliyle örnekler toplanıp belli merkezlere yollandı. Elde edilen bütün veriler, bu verilerin toplanmasına katkı sağlayan herkesle paylaşıldı. Okyanus Örnekleme Günü olarak 21 Haziran belirlendi. 2014’ten beri her sene bu örnekleri topluyoruz. Bu örnekler, herhangi bir vatandaşın bile alacağı bir işlem. Ancak biz buna ek olarak sıcaklık, tuzluluk, sudaki oksijen gibi çevre koşullarına ait verileri de ölçüyoruz. Kampanyaya dahil olan başka bölgelerdeki kişiler de örneklerini bize yolluyor ve kendi örneklerimizle birlikte paketleyip merkeze yolluyoruz. Bu yıl da aynı şekilde örnekleri topladık. 6 ay sonra bütün analizler tamamlanmış olacak ve veriler bizimle paylaşılacak. Bu projeyi destekleyen kurumlar, bazı uluslararası projeleri destekleyen kurumlar arasından çıkar. Fonu da onlar sağlar. Merkezler de bu yüzden her yıl değişir. Şu anda Yunanistan’ın Girit Adası’nda bulunan Deniz Araştırmaları Merkezine Avrupa bölgesindeki örnekler yollanacak. Ancak bu işlem Antartika’dan da Amerika’dan da yapılıyor. Onlar da farklı merkezlere yollayacak. Böylece pek çok veri bir günde toplanmış olacak” dedi.

Değişikliklere karşı bir tür sensör görevi görüyorlar
Bu çalışmanın, mikroorganizmaları hedef alan bir çalışma olduğunu vurgulayan Bizsel, “Bu mikroorganizmalar, denizde oluşan ve bizim hiç fark etmediğimiz sıcaklık ve tuzluluk değişimine, kirlilik etkisine karşı hemen tepki verebilen ve çok çabuk üredikleri için bu değişiklikleri de genetik yapılarına yansıtabilen canlılardır. Yani bir tür sensörler. Bizim hedefimiz, bu canlıların zaman içerisindeki genetik DNA dizilimlerindeki değişikliklere bakmak. Denizlerde bizim hiç hissetmediğimiz en ufak değişiklikleri önceden anlayabilme, bir şeylerin iyiye ya da kötüye gittiğini öğrenebilme şansı elde edebiliyoruz. En son müsilaj olayında anca gözümüze sokulduğunda ‘burada böyle bir şey oluyor’ dendi. Halbuki o müsilaja neden olan canlılar da bu canlılar. Onlar bu müsilajı zaten üretiyorlar. Çünkü onlara avantaj sağlıyor ama bir şeyler değiştiğinde bu canlılar anormal şekilde çoğalınca, 1 litre içerisinde yüzlerce milyon seviyesine çıkınca bunların üzerindeki müsilaj miktarı da suda artıyor. O zaman suda gördükleri her türlü şeye yapışıp yüzen ya da batan topakları oluşturup yüzlerce kilometreye yayılıyor” diye konuştu.

“Tedbir alabilme yollarını gösterecek”
Denizlerdeki mikroorganizmalar ile ilgili çalışmaların Türkiye’de de uzun yıllardır yapıldığını ifade eden Bizsel, “Müsilajın varlığı doğal bir süreç. Bunu engellemenin yolu yok ama bunun çevre sorunu olarak yansımasının sebebi, bizim ekosisteme yaptığımız müdahalelerdir. Atıkların Marmara Denizi’nde birikebileceği öngörüldü aslında. İzleniyordu da ama hem bilgi eksikliğinden hem de çalışmaları sürekli yapmamaktan dolayı başımıza bu geldi. Bu nedenlerle ortaya çıkan yüksek yük, bu canlıların üremesini kolaylaştırıyor. Aynı zamanda iklim değişikliği de bu mikroorganizmaların anormal derecede artmasına neden olabilir” ifadelerini kullandı.

Bakterilerin de müsilajı kullanarak ürediğini sözlerine ekleyen Bizsel, “Bu elde ettiğimiz DNA’lardaki değişimlerle ilgili veriler, örneklerdeki her türün DNA’sını tespit etme imkanı verecek. Bize aralarındaki ilişkilerin ne olduğu konusunda ipuçları verecek ve biz de bu ipuçlarından hareketle daha detaylı araştırmalar yapabileceğiz. Müsilaja ya da başka sorunlara karşı önceden tedbir alabilme yollarını bize gösterecektir ama bu yaptığımız etkinlik yılda bir kere sembolik olarak yapılıyor. Eğer denizlerimizi korumak söz konusuysa yılda bir kere denizlerimizi sembolik olarak izleyip bu işin altından kalkamayız. Ulusal İzleme Programlarımız zaten var ama görünen o ki Marmara’yı epey süredir izlememize rağmen bazı şeyleri gözden kaçırmışız” ifadelerini kullandı.

Egede İzmir Haber

TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Mandal’dan Müsilaj Açıklaması

İzmir’de 30 Ekim 2020’de Sisam Adası ile Kuşadası Körfezi arasındaki bölgede meydana gelen 6.6 büyüklüğündeki depremin ardından bu bölgedeki deprem tehlikesini ortaya koymak ve fay hatlarını incelemek üzere Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) koordinasyonunda oluşturulan Türkiye Deprem Platformu’nun “Kuşadası Körfezi İçindeki Fayların Depremselliğinin ve Aktif Tektonik Özelliklerinin Yüksek Çözünürlüklü Deniz Tabanı Ölçümleri ile Belirlenmesi Projesi” kapsamında 31 Mayıs’ta sefere çıkan TÜBİTAK MARMARA araştırma gemisi, ilk seferini bugün tamamlayarak İzmir Alsancak Limanı’na döndü. Gemiyi karşılayan TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal, basın mensuplarının sorularını yanıtlarken, Marmara Denizi’nde meydana gelen müsilaj konusunda da merak edilen soruları yanıtladı.

“Müsilaj konusunda TÜBİTAK’a verilen bir görev var”
Prof. Dr. Hasan Mandal, TÜBİTAK olarak bu konuda verilen görevlerin olduğunun altını çizdi. Prof. Dr. Mandal, “Bu sefere çıkarken tek gündemimiz depremle ilgili aktif fay hatlarının incelenmesiydi ama hemen o esnada Marmara Denizi’ndeki müsilaj konusu gündeme geldi. Geçen hafta Sayın Cumhurbaşkanımız ifade ettiler; TÜBİTAK’a verilen bir görev vardı Çevre ve Şehircilik Bakanlığımız tarafından. TÜBİTAK’ın üzerine aldığı görev çerçevesinde öncelikle bu bölgeden değişik numuneler alındı müsilaj odaklı ve bunlarla ilgili olarak iki grup çalışma yapılması istendi. Bunlardan bir tanesi bunun analizi, hem fiziksel, hem kimyasal hem de toksikolojik anlamında. Bu çalışmaların önemli bir kısmını tamamladık. Hafta ortasında tamamını Çevre ve Şehircilik Bakanlığımıza teslim etmiş olacağız. İçinde toksik maddeler var mı, metal var mı? Bunların bilimsel veriye dayanması lazım. Bizim şu an elimizde veriler var ama açıklayacak olan kurum Çevre ve Şehircilik Bakanlığımız. Bunun yanında ikinci çalışma olarak da şu an bunun bertarafı konuşuluyor tabii ama bu sürecin yanında bu bir biokütle olarak kullanılabilir mi, gübre olarak kullanılabilir mi? İkinci kapsamda da bu çalışma TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezince gerçekleştiriliyor. Diğer kurumlarımızla da iş birliğindeyiz. Bakanlığımızın bugün ilan edilen genelgesi var. Bu süreçte katkı vermeye devam edeceğiz. Marmara Belediyeler Birliği tarafından oluşturulan bir bilim kurulu olacak. Oraya katkı vermek için kısa dönemde, yani 3 ay gibi bir sürede, orta dönem 1 yıl ve 3 yıllık uzun dönemde neler yapılabileceğini paylaştık” açıklamasında bulundu.

Mühendislik odaklı çözüm vurgusu
Müsilaj konusunda TÜBİTAK olarak mühendislik odaklı çözüm vurgusu yapan Prof. Dr. Mandal, “Biz süreci şöyle görüyoruz; bu sürecin üç boyutu var. Bir tanesi yasal yaptırımlar süreci. Bilinen gerçek, ilk defa karşılaşmıyoruz. Yaşanan sürecin devamı boyutunda bakıldığında tedbirlerin alınmasına yönelik hem bakanlığımız hem belediyelerimizin yapması gereken bir süreç var. İkinci boyut hızlı bir çözüm noktası; mühendislik odaklı çözüm. Bizim kurumumuzu ilgilendirecek olan bu sürecin bir bilimsel çalışmaya dayanması gerekiyor. Çünkü veri olmadan korumak anlamlı olmuyor. Yaşanan Covid döneminde de aynı şey geçerliydi” dedi.
Çözüm olarak sadece bugün değil Marmara Denizi’nin geleceğini de kurtarmak gerektiğine dikkat çeken Prof. Dr. Mandal, “Şu an karşılaştığımız müsilaj; ama bunu oluşturan bileşenler ne. Şu an en çok bilinen deniz suyunun ısınması, o sürecin içindeki azot ve fosfor odaklı zenginlik. Müsilajın dışında birçok karşılaşabileceğimiz, yosunların oluşturduğu başka şeyler de var. Biz sadece müsilajı yüzeyden kaldırdık değil. Bunun derinliği var. Bunun geleceği var. Bilim temelli çözümler olmalı. Yoksa alınacak tedbirler belki bugün için hızlı çözüm ama Marmara Denizi’nin geleceği korunmak isteniyorsa çözümlerin sadece bugün değil geleceği de kurtarmış olması için bilim temelli çözüm olmalı” diye konuştu.

Müsilaj sorunu Ege’yi etkiler mi?
Marmara Denizi’ndeki müsilajın Ege Denizi’ni etkileme riskini de değerlendiren Prof. Dr. Mandal, “Marmara Denizi’miz şu an bir göl noktasında davranış gösteriyor. O yüzden risk boyutu yüksek. Ama buna sebep veren gerekçeler Ege Denizi kıyılarında da olduğu sürece tabii ki aynı risk orada da yaşanabilir” diye konuştu.
Basın mensuplarının araştırma gemisinin müsilaj ile ilgili araştırma yapıp yapmadığı ile ilgili sorusunu da yanıtlayan TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal, “TÜBİTAK Marmara gemisi için müsilaj kelimesi 31 Mayıs için yoktu. Araştırma gemimiz bu bölgede, Marmara Denizi’nde yerini alacak kendisine verilen görev dahilinde. Bu sefere çıkarken tek gündemimiz depremle ilgili aktif fay hatlarının incelenmesiydi. Ama hemen o esnada Marmara Denizi’ndeki müsilaj konusu gündeme geldi” dedi.(İHA)

Egede İzmir Haber