Antik Çağın Modasını Günümüze Taşıyacaklar

İzmir’in Torbalı ilçesinde 1990’dan bu yana sürdürülen kazılarla gün ışığına çıkarılmaya çalışılan Metropolis Antik Kenti’nin tarihi, Geç Neolitik Çağ’daki ilk yerleşim izlerinden Klasik Çağ’a, Helenistik Çağ’dan Roma ve Bizans dönemlerine, Beylikler ve Osmanlı tarihine kadar uzanıyor.

Bugüne kadar yapılan kazılarda Helenistik döneme ait antik tiyatro, Bouleuterion (meclis binası), Stoa (sütunlu galeri) ile Roma İmparatorluğu döneminde inşa edilen 2 hamam yapısı, hamam ve palaestra (spor alanı) kompleksi, mozaikli salon, peristyl ev, dükkanlar, genel tuvalet ve sokaklar gibi antik kent dokusunu oluşturan yapılar ve mekanlar bulundu.

Kazılarda elde edilen eserler ise İzmir Arkeoloji, İzmir Tarih ve Sanat ile Selçuk Efes müzelerinde sergileniyor. Bilim adamları bir yandan Batı Anadolu’ya ait buluntuları gün yüzüne çıkartırken, diğer taraftan da o döneme ait günlük yaşamın izlerini sürüyor.

Prof. Dr. Serdar Aybek başkanlığında devam eden kazılarda, 14 pişmiş toprak kalıntısının bir dokuma tezgahı olduğu ortaya çıktı.

Ahşaptan yapılmış tezgahta bir Roma ailesinin kıyafetlerinin dokunduğunu belirleyen arkeologlar, deneysel olarak antik dönem dokuma tezgahının replikasını el işçiliğiyle “tahra” kullanarak hazırladı.

Grek vazo resimlerinden faydalanan bilim adamları, 2 bin yıl önceki dokuma tekniğini hayata geçirdi.

Arkeologlar, heykellerde kullanılan kıyafetlerin benzerlerini yapmak ve tarihi canlandırmak için tezgah başına geçti.

– “Modaya her dönemde ilgi var”

Kazı başkanı Prof. Dr. Aybek, Metropolis halkının nasıl yaşadığını anlamaya çalıştıklarını, bunun için bir Roma evindeki çalışmalarını derinleştirdiklerini belirtti.

Roma evinin bir odasındaki ele geçirilen pişmiş toprakların fonksiyonlarını incelediklerini vurgulayan Aybek, “Ağırlıkların dokuma tezgahında kullanıldığını biliyoruz ama nasıl kullanıldığını bilmiyorduk. Önce bir tezgahın canlandırılıp canlandırılmayacağını anlamak istedik. Eski buluntuları, kayıtları, bilgileri değerlendirdik. Roma döneminde bir evin günlük yaşamında dokumanın nasıl yapıldığını anladık.” dedi.

Yaz ve kış kıyafetleri için farklı dokuma iplerinden faydalanıldığını dile getiren Serdar Aybek, antik çağda dokumanın kadınların bir faaliyet alanı olduğuna işaret etti.

Kadın mezarlarındaki yün eğirme aletlerinin de bunun bir kanıtı olduğunu ifade eden Aybek, şunları kaydetti:

“Modaya her dönemde ilgi var. Modaya, tekstile olan ilgi değişmiyor. Bizim asıl amacımız günlük yaşamı aydınlatmak. Halka dair bilgiler vermek için deneysel çalışmalar yapıyoruz. Metropolis’te bir kadın evde neyle ilgileniyordu, erkekler cam imalatını nasıl yapıyordu, bunu öğrenmek ve canlandırmak istiyoruz. Romalı kadınlar dokuma ürünlerinde kök boyalar sayesinde renklerden de faydalanmış. Şimdi hangi renklerin moda olduğunu anlamak için bir tekstil parçasına ulaşmayı arzuluyoruz. Metropolis buluntularını modern çağa taşımaya devam edeceğiz.”

Dönemin sosyal hayatının anlaşılmasının önemli olduğunu kaydeden Prof. Dr. Aybek, cam işçiliği ve zeytinyağı üretimini de canlandırıp, bu yolla bölgeye katkı sağlanmasının mümkün olabileceğini de sözlerine ekledi. (AA)

Egede İzmir Haber

Metropolis Antik Kenti’nde “Oda Mezarlar” Bulundu

Sabancı Vakfından yapılan açıklamaya göre, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün izni, Sabancı Vakfının iş birliğiyle sürdürülen Metropolis Antik Kentinde 2017 yılının kazı çalışmaları tamamlandı.

Kazı çalışmalarında, kentteki sosyal yaşama ve ölü gömme adetlerine ışık tutan buluntular tespit edildi. Yüzey araştırmalarıyla da Metropolis’in ticari hayatına dair önemli yapılar kayıt altına alındı.

– Oda mezarlar

Şimdiye kadar hep tek kişilik mezarların bulunduğu Metropolis’te, ilk kez antik dönemin önemli mezar yapılarından biri sayılan ve milattan sonra birinci yüzyıla tarihlendirilen tonozlu oda mezarlara rastlandı. Mezar odalarında aile, akraba ve dostların ölünün arkasından gerçekleştirdiği ritüel olduğuna işaret eden kandil, bronz ayna ve kaşık, cam ve seramik gözyaşı şişesi gibi mezar hediyeleri bulundu.

Oda mezarlarda en çok rastlanan obje ise “ölünün yolunu aydınlatması” amacıyla konulduğu düşünülen kandiller oldu.

Şimdiye kadar 11 binin üzerinde tarihi eserin gün yüzüne çıkartıldığı ve “ören yeri” statüsü kazanan antik kenti son iki yıldır binlerce yerli ve yabancı turist ziyaret etti.

– Antik çağda aile kavramı

Kazı Başkanı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Doç. Dr. Serdar Aybek, Metropolis’te ve çevresinde yürütülen çalışmalarla yeni keşiflerin yapıldığını vurguladı. Kazılarda hem Metropolis halkının sivil yaşamına hem de çevre kentlerle ilişkilerine dair pek çok yeni buluntularla karşılaştıklarını anlatan Aybek, “Kentte ilk kez gördüğümüz tonozlu oda mezarlar, Metropolis halkının kültürel izleri ve ölü gömme adetleri ile ilgili önemli veriler ortaya koyuyor. Yeni buluntulara göre Metropolis’te aile kavramı milattan sonra birinci yüzyılda sağlam temellere dayanıyor, toplumda saygı görüyor. Kaleler ise kentin, döneminin ticari hayatında üstlendiği kilit noktaya vurgu yapıyor.” ifadelerini kullandı.

Sabancı Vakfı Genel Müdürü Zerrin Koyunsağan ise vakıf olarak kültürel mirasa sahip çıkmayı, dünya tarihi için önemli bir kenti gün ışığına çıkarmayı hedeflediklerini bildirdi.

Kazı çalışmalarına ilişkin bilgileri paylaşan Koyunsağan, şunları kaydetti:

“Metropolis Antik Kent kazı çalışmalarını heyecanla takip ediyor, zenginliği ve derinliğiyle hayranlık uyandıran bu kentteki yeni buluntuların mutluluğunu paylaşıyoruz. Kente ve kültürel mirasımıza

değer katan çalışmanın her yeni yılda bu denli önemli gelişmelerle ilerlemesinin arkasında başarılı bir ekip var.”(AA)

İzmir Haberleri