Türkiye’de erkenci kiraz üretiminin merkezi olarak gösterilen İzmir’in Kemalpaşa ilçesinde ihracata yönelik yetiştirilen “Ziraat 0900” cinsi kirazın kilogram fiyatının iki günde yaklaşık 10 lira düşmesi üreticinin tepkisine neden oldu.

Kiraz Fiyatlarının Düşmesi Üreticinin Tepkisine Neden Oldu

AA muhabirinin edindiği bilgiye göre, yıllık ortalama 60 bin ton kirazın üretildiği Kemalpaşa’da hasat sezonu nisan ortasında açıldı. Parlak kırmızı rengi, iri tane yapısı, aroması ve uzun raf ömrü gibi özellikleri nedeniyle ihracat pazarında tercih edilen Ziraat 0900 cinsi ise 5 Mayıs’ta tezgahlardaki yerini almaya başladı. Erkenci ürün, pazarda 20 liradan alıcı buldu ve fiyatı son bir haftaya kadar 15-18 lira civarında seyretti. Ancak son iki günde kirazın fiyatının 8-10 liraya düşmesi üreticinin tepkisine yolaçtı.

Tüccarlar, fiyat düşüşünü, yurt içinde diğer bölgelerde de kiraz hasadının başlamasıyla pazara arz edilen meyve miktarındaki artışa ve Türkiye’nin rakibi konumundaki İspanya ve İtalya’da da üretimin başlamasına bağlarken, bazı üreticiler tüccarların aralarında anlaşıp fiyatlarını düşürdüğünü iddia ediyor.

– “Tüccarların arasında anlaştığı iddiası doğru değil”

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçı Birlikleri Başkan Yardımcısı Cengiz Balık, AA muhabirine yaptığı açıklamada kirazda fiyatın serbest piyasa koşullarında oluştuğunu, rekoltenin, diğer meyvelerdeki üretimin, iç piyasadaki tüketimin ve rakip ülkelerdeki üretimin bu fiyatı belirleyen ana unsurlar olduğuna dikkati çekti.

Fiyatların gerilemesinin sadece ihracatla ilgili olmadığını savunan Balık, şunları kaydetti:

“İç piyasadaki tüketimin de bunda etkisi var. İç piyasada mal doyuma ulaşmıştır ya da bir tek Kemalpaşa’da değil diğer bölgelerde kiraz çıkmış olabilir. Meyve çeşidi artmış olabilir, şeftali ve kayısı piyasaya girmiş olabilir. Tüketicinin de tüketim tercihleri değişmiştir. Yeterli mal tüketilmediği için ürün de gereğinden fazla geliyorsa sahaya, arz fazla talep az ise fiyat düşer.

Türk kirazının ihracata gittiği yerlere sadece Türkiye’den değil değişik ülkelerden de mal gitmeye başladı. Bu yüzden ihracatçı da rakipleriyle mücadele edebilmek için fiyatı satabileceği seviyelere indirmiştir. Bu konuya böyle bakmak lazım. Yoksa birileri aralarından anlaştı, fiyatı düşürdü gibi birşey mümkün değil.”

Balık, fiyat düşüşünün ihracata olumsuz yansımadığını, başta Rusya olmak üzere Avrupa ülkelerine normal seyrinde ürün göndermeye devam ettiklerini sözlerine ekledi.

– “Bu düşüşü kimse beklemiyordu”

Kemalpaşa Bağyurdu’nda kiraz tüccarlığı yapan Mümtaz Akalın, bu yıl sezona güçlü bir başlangıç yaptıklarını, yüksek rekoltede, yağışsız bir sezonda zayiatsız bir hasat geçirdiklerini ifade etti.

Üreticilerin fiyatlardan memnunken durumun son birkaç gündür yaşanan düşüşlerle değiştiğine işaret eden Akalın, “Fiyat dengesi şu son günlere kadar gayet güzeldi. Birkaç gündür düşme var, bu da rekoltenin çoğalmasından, yurt içinde iç kesimlerde hasadın başlamasından, İtalya ve İspanya gibi rakip ülkelerde kiraz üretiminin başlamasından kaynaklandı.” dedi.

Akalın, Ziraat 0900 cinsi kirazı 5 Mayıs’ta üreticiden kilogramı 20 liradan aldıklarını hatırlatarak, “Şu an ise 8-10 lira bandında, fiyatta yüzde 50’den fazla düşüş var 20 gün öncesine göre. Üretici ani fiyat düşüşünü infialle karşıladı. Bir günde böyle düşüşü hiç kimse beklemiyordu.” dedi.

– “Anlaşıp fiyat düşürdüler”

Bağyurdu Yaş Sebze Meyve Pazarlama Kooperatifi Başkanı Şeref Ergun ise sezon başında üreticilerin yüzünün güldüğünü, fiyatları memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, şunları kaydetti:

“Şu son 2 gündür bazı sıkıntılar oldu. Hem ihracatçı yönünden hem üretici yönünden fiyatlarda biraz düşmeler oldu. Üretici sezon bitimine kısa bir süre kala fiyat düşüşüyle karşılaştı. İhracatçılar son zamanlarda yaylalarda ve diğer bölgelerde kiraz çıkınca arz fazlası oluştu diye fiyatlarını aşağıya çektiler. Düşürülmemesi gerekirdi ama yaptılar.”

Üretici Sefa Akova da sezon başından 20 liradan kiraz satarken, bugün 8 liradan ürün verdiğini belirterek, Kemalpaşa’nın erkenci avantajı yitirdiğini dile getirdi.

Üretici Mehmet Salman ise fiyat düşüşünün alıcı firmaların aralarında anlaşmalarından kaynaklandığını iddia etti.

Salman, “Son günlerde bize göre alıcı firmalar aralarında anlaşıp fiyatı aşağıya çektiler. Birer gün arayla 5’er lira indirip 2 günde kirazın fiyatını 10 lira aşağı çektiler. Böyle bir şey olamaz. Bunu doğru bulmuyoruz.” diye konuştu.  (AA)

Türkiye, Kiraz Üretiminde Çin’e “Uçmaya” Hazırlanıyor

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kirazda alternatif pazarların geliştirilmesi için bir süredir çalışma yürütüldüğünü söyledi.

Bu kapsamda kirazın klasik pazarları AB, Rusya ve ABD’nin ardından Çin’e de ürün göndermek için geçen yıl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Ekonomi Bakanlığının yürüttüğü çalışmalar sonucu Çin hükümetinin 9 Türk şirketine kiraz ithalat izni verdiğine işaret eden Uçak, ihracatın bu sene başlayacağını ifade etti.

İhracatlık kirazda rekolte ve kalitenin memnuniyet verici olduğunu, hasat sezonunun başlamasıyla ilk sevkiyatların yapılacağını aktaran Uçak,  “Türk kirazı, bu sezon Çin pazarında kendisini test edecek. Firma sayısının artmasıyla Çin pazarına 50 bin ton kiraz göndermek hayal değildir. Türk ihracatçısının bunu başarabilecek potansiyeli vardır.” dedi.

– “ABD’ye rakip olabiliriz”

Çin’e hava kargoyla kiraz gönderileceğinin altını çizen Uçak, şunları kaydetti:

“Çin’de kiraz çok kıymetli bir meyve. Bu kültürde sofrada kirazın bulunması zenginlik göstergesi. Çinliler zenginliklerini Türk kirazıyla anlatacak. Türkiye’de satılan fiyatın yaklaşık 5 katına orada alıcı bulabiliyor, ayrıca ürün orada kiloluk olarak değil, yarım kiloluk veya daha az miktarlarda satılıyor.”

Çin’de kiraz ithalatında ilk sırada ABD’nin yer aldığını belirten Uçak, “Eğer iyi tarım uygulamalarına ağırlık verirsek, ilaçlama konusunda biraz daha hassasiyet sahibi olursak, Çin’de en çok tüketilen kiraz Türk kirazı olabilir. Bu konuda ihracatçılar olarak üreticilerimizle sık sık görüşüp, sorunları çözüme kavuşturacağız.” diye konuştu.

– Sırada Tayvan var

Çin’de yaşanan olumlu gelişmelerin ardından kiraz ihracatı için yeni pazar arayışlarına hız kesmeden devam ettiklerine değinen Uçak, “Yeni pazarlarda da Tayvan’a ilerleyen zamanlarda kiraz ihracatı söz konusu olabilir. Önümüzdeki ay bu ülkeden bir heyet gelecek. Heyet, kiraz bahçelerini, işletmeleri, paketleme evrelerini görecek. Tahmin ediyoruz bu heyeti ağırladıktan sonra o pazara da gireceğiz.” ifadelerini kullandı.

– Kiraz’da en önemli pazar Avrupa

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, Türkiye 2016 yılında 183 milyon dolarlık kiraz ihracatına imza attı. Bu rakam 2017’de yüzde 13 düşerek 159 milyon dolara geriledi. Kiraz ihracatında ilk sırayı 84 milyon dolarla ihracatın yüzde 52’sinin yapıldığı Almanya aldı. Almanya’yı 22 milyon dolarla Rusya ve 12 milyon dolarla Hollanda izledi.

Uzakdoğu’ya kiraz ihracatında ise 2016’ya göre artış yaşandı. Hong-Kong’a 2 milyon 100 bin dolarlık, Singapur’a 1 milyon dolarlık, Malezya’ya ise 400 bin dolarlık kiraz ihracatı gerçekleşti. (AA)

Kiraz Diyarı Kemalpaşa’da İlk Hasat Heyecanı

Yıllık ortalama 60 bin ton kirazın üretildiği Kemalpaşa’da hasat sezonu başladı.

Parlak kırmızı rengi, iri tane yapısı ve uzun raf ömrü gibi özellikleri nedeniyle tercih edilen kiraz türleri, ilçedeki üreticinin ana geçim kaynağını oluşturuyor. Normal hasat döneminden yaklaşık 1 ay önce yetişen kiraz, dallardan kadın işçiler tarafından özenle toplanıyor.

Erkenci “Cristobalina” kiraz türünü toplamaya başlayan Kemalpaşalı üreticiler, piyasaya ilk kirazı sürmenin mutluluğunu yaşıyor.

– İlk kirazların kilogramı 100 liranın üzerinde

Kiraz üreticilerinden Mustafa Özyurt, AA muhabirine, kış aylarının çok soğuk geçmemesi, dolu ve don olayı yaşanmaması sayesinde ilk mahsulün çok iyi olduğunu söyledi.

Geçen yıla oranla bu yıl kiraz rekoltesinin daha iyi olduğunu belirten Özyurt, “İlk kirazı topluyoruz, İstanbul’a göndereceğiz. 100-125 liradan satacağız. Yıl iyi gidiyor, bu yıl çiftçi senesi. İşçiler her çıktıkları yerden 1 kova indiriyorlar, mahsul çok güzel. Şu anda Cristobalina türünün hasadını yapıyoruz sonra diğerleri olacak. Bu yıl inşallah ihracata bol miktarda gidecek, ihracat olmazsa olmaz şimdiden ihracatçılar gidip gelmeye başladılar. Buradan 1 kilogram bile ihraca giderse biz mutlu oluruz. Kiraz bu yıl bol olacak fiyatlar düşecek.” dedi.

Kiraz üreticisi Serhat Sungur da ilk mahsulün gayet güzel olduğunu ifade etti.

Bereketli bir sezon geçirmeyi beklediklerini söyleyen Sungur, “İlk mahsul olduğu için heyecanlıyız. Kilogramını 100-125 liradan vermeyi düşünüyoruz. Geçen yıl verim daha düşüktü, mevsim ılıman geçti don olayı olmadı bu da mahsulümüze yansıdı.” diye konuştu.

Kemalpaşa Ziraat Odası Başkanı Bülent Oray da ilçede 86 bin dekarlık alanda kiraz üretimi yapıldığını dile getirdi.

Yıllık ortalama 60 bin ton kiraz üretildiğini belirten Oray, hasadın ilk olarak ovada başladığını ardından yüksek rakımlı dağ köylerinde devam ettiğini bildirdi.

Oray, şu an fiyatların yüksek olduğunu, tüketicilerin üretimin artmasıyla gerçek rakamları göreceklerini söyleyerek şunları kaydetti:

“Piyasadaki ürünlerin farklı pazarlarda değer bulması fiyatları istenilen seviyelere çekecektir. Kemalpaşa Ziraat Odası olarak bu yıl bununla ilgili bir çalışmamız var. Kemalpaşa Merkez Tarımsal Kalkınma Kooperatifini hayata geçirdik. Kooperatif üzerinden direk marketlere ürün vereceğiz, yani üreticiyle tüketiciyi buluşturmak için çalışmalarımız var. Kemalpaşa üreticisinin elindeki kirazı tüketiciyle buluşturma yönünde iyi bir çalışmamız var.” dedi. (AA)