Yumurtalıklarınız sizden yaşlı olabilir

Medicana Sağlık Grubu Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’den Op. Dr. İlkay Nafiye Topaloğlu, kadınların takvim yaşı ile yumurtalık yaşının aynı olmayabileceğine dikkat çekti. Op. Dr. İlkay Nafiye Topaloğlu, “Bazen 30 yaşındaki bir kadının yumurtalık rezervi 40 yaşındaki bir kadına benzer olabilir ya da tam tersi olabilir” açıklamasında bulundu.
Çocuk sahibi olmak isteyen ya da bu düşüncesini ileri yaşlara erteleyen kadınların 30 yaşından sonra özellikle yumurtalık yaşına dikkat etmesi gerektiğini dile getiren Medicana International İzmir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. İlkay Nafiye Topaloğlu, “Yumurtalık yaşı, kadının biyolojik doğurganlık süresini anlamak için kritik bir parametredir. Kadının takvim yaşı ile yumurtalık yaşı her zaman aynı değildir. Bazen 30 yaşındaki bir kadının yumurtalık rezervi 40 yaşındaki bir kadına benzer olabilir ya da tam tersi olabilir. Bu yüzden yumurtalık yaşı deyince sadece yaşa bakmak yanıltıcı olabilir” dedi. Yumurtalıkların sağlıklı olup olmadığına ve yumurtalık yaşının kaç olduğuna bakmak için belirli testler yapıldığını aktaran Op. Dr. İlkay Nafiye Topaloğlu, “Yumurtalık yaşının belirlenmesi; doğurganlık potansiyelini belirlemesi, tüp bebek (IVF) başarısına etkisi, üreme planlamasına yön vermesi ve de erken yumurtalık yetmezliği riski açısından uyarıcıdır” dedi.

30 yaşından sonra mutlaka baktırın
Yumurtalık yaşını doğrudan ölçen bir test olmadığını belirten Op. Dr. İlkay Nafiye Topaloğlu, “Ancak over rezervini gösteren testler sayesinde bu yaş tahmin edilebilir. Bunlar arasında en yaygın olanlar; AMH (Anti-Müllerian Hormon) testi, Antral Folikül Sayımı (AFC), FSH, LH ve Estradiol (E2) testleridir” diye konuştu. Özellikle 30 yaş sonrasında gebelik planlayan kadınların yumurtalık rezervlerini ölçtürmesi gerektiğinin altını çizen Op. Dr. İlkay Nafiye Toplaloğlu, “Yapılan ölçümler sonucu yumurtalıklarda düşük rezerv tespit edilirse, yumurta dondurma gibi seçeneklerle gelecekteki gebelik şansı korunabilir” mesajını verdi.

Planlı hareket edilmeli
Özellikle 30 yaş sonrası kadınlar için düzenli AMH testi, ultrason takipleri ve planlı hareket etmenin fark oluşturabileceğini söyleyen Op. Dr. İlkay Nafiye Topaloğlu, “Rutin kontrollerle yumurtalık rezervlerinin ölçülmesi, planlı gebelik veya yumurta dondurma gibi önlemlerin alınmasına fayda sağlayabilir. Sessiz ilerleyen erken over yetmezliğini (Bu durum adet düzensizliğinden önce ortaya çıkıyor) yakalamak mümkün olabilir. Tüp bebek ihtiyacının olup olmayacağını öngörebiliriz. Ayrıca üreme planlamasına yön vermek kolaylaşır. Yani planlı hareket etmek erken uyarı sistemi gibi çalışacaktır” açıklamasını yaptı.

“Genç gibi” davranması mümkün olabilir
Yumurtalık rezervini etkileyen pek çok faktör olduğuna vurgu yapan Op. Dr. İlkay Nafiye Topaloğlu, “Yumurtalıklar biyolojik olarak daha ‘genç’ veya ‘yaşlı’ davranabilir. Yumurtalık yaşını etkileyen faktörlerden en önemlisi genetik faktörler. Her kadının doğuştan sahip olduğu yumurta sayısı farklıdır. Bazı kadınlar genetik olarak çok daha fazla yumurtayla doğar ve rezervi uzun yıllar iyi kalır. Diğer faktörler de çevresel faktörler ve yaşam tarzı. Ayrıca endometriozis, çikolata kisti ameliyatı, kemoterapi-radyoterapi, otoimmün hastalıklar gibi durumlar da yumurtalık rezervlerini azaltabilir” ifadelerini kullandı.

Yumurtalık yaşı doğrudan geri çevrilmiyor
Kadın doğurganlığı alanında en merak edilen konuların başında, yumurtalık yaşını küçültmenin mümkün olup olmadığı sorusunun geldiğini vurgulayan Op. Dr. İlkay Nafiye Topaloğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Kronolojik yaş gibi yumurtalık yaşı da doğrudan ‘geri çevrilemez’ yani yumurtaları gençleştirmek veya yeniden üretmek günümüzde mümkün değil. Ama yumurtalık fonksiyonunu korumak, yaşlanma hızını yavaşlatmak ve bazı durumlarda fonksiyonel olarak yumurtalıkları ‘daha genç gibi’ çalıştırmak mümkün olabilir. Bu sayede rezerv azalma hızı düşebilir, yumurta kalitesi artabilir ve doğurganlık süresi uzayabilir” diye konuştu.

Sağlıklı beslenin sigara içmeyin
Yumurtalık yaşını olumlu yönde etkileyebilecek bazı rutinlerden bahseden Op. Dr. İlkay Nafiye Topaloğlu, “Yaşam tarzı ve beslenme ile yumurtalık fonksiyonunu desteklemek mümkün olabilir. Bunun için sigara gibi kötü alışkanlıklardan vazgeçilmeli. Antioksidan zengini beslenme düzenine geçilmeli. Özellikle C vitamini, E vitamini, koenzim Q10, resveratrol gibi antioksidanlar yumurta hücrelerini oksidatif stresten korumaktadır. Meyve, sebze, zeytinyağı, omega-3 açısından zengin gıdalar tercih edilmeli ve düzenli egzersizler yapılmalıdır. Düzenli uyku ve stres yönetimi de yumurtalık rezervi kalitesinin yükselmesine fayda sağlayabilir. Ancak, yumurtalık yaşını küçültmek mümkün değil. Ancak yaşlanma hızını yavaşlatmak, yumurta kalitesini artırmak ve fonksiyonel olarak yumurtalıkları daha genç gibi çalıştırmak; doğru beslenme, sağlıklı yaşam, doktor kontrolünde destek tedavileri ve gerekirse yumurta dondurma yöntemiyle mümkün kılınabilir” dedi.İHA

Ege’de izmir Haber

Gebelerde Koronavirüse Yakalanma Endişesi Farklı Sorunlar Doğurabiliyor

COVID -19’un özellikle gebelik dönemindeki kadınlar ve bebekler üzerindeki etkisi ile ilgili olarak henüz çok az şey biliniyor. Ancak gebelik döneminde yaşanabilecek her türlü sorunun hem anne, hem de bebeğin sağlığı açısından önem taşıdığı için enfeksiyondan korunabilmek adına gebelerin çok daha dikkatli olması gerekiyor.

Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Erkut Attar, Gebelerin Covid-19’a yakalanma riskinin genel popülasyonuna göre daha yüksek görünmediğini ancak hastalığı ağır geçirme risklerinin daha yüksek olduğunu söyledi.

VİRÜSÜN ANNE KARNINDAN BEBEĞE GEÇTİĞİNE DAİR KANIT YOK

Dünyada Covid-19’lu bir yeni doğan vaka görüldüğünü ancak bebeğin anne karnından koronavirüs alıp almadığına dair henüz bir veri olmadığını belirten Prof. Dr. Erkut Attar, söz konusu vakanın anne karnından mı virüsü aldığı, yoksa doğumdan sonra temasla ya da emzirme ile mi kaptığının henüz net olmadığını işaret etti. Prof. Dr. Erkut Attar, “Belirti göstermeden covid-19 hastası olan gebelerde de anne karnındaki çocuk için bir risk bulunmuyor. Ancak test sonucu pozitif olan annelerin bebeklerine de mutlaka test yapılması gerekiyor. Virüs pozitif annelerin bu konuda hekimlerini ve sağlık ekiplerini de mutlak bilgilendirmeleri gerekmekte. Aksi takdirde, doğum sırasında veya sonrasında bebeğe ya da sağlık ekibine bulaştırma riskleri bulunuyor.” Diye konuştu.

HASTALIK ENDİŞESİ BEBEĞİ DE ETKİYOR

Covid-19 olan gebelerde dünyada erken doğuma yol açtığına dair vakalar görünse de bu konuda bilimsel verilerin henüz bulunmadığını anlatan Prof. Dr. Erkut Attar, bu dönemde asıl önemli noktanın anne adaylarının yaşadığı endişe olduğunu söyledi. “Hastalığa yakalanma endişesi erken doğum ya da düşük riski gibi tehlikeli olasılıklara yol açabiliyor. Bununla birlikte Covid-19 pozitif olan bir anne adayının ilk 10 hafta ilaç kullanması çocuk için risk oluşturabiliyor, ancak 10. haftadan sonra böyle bir risk oluşturacağına dair bir kanıt bulunmuyor.”

GEBELİK TAKİBİ ARALIKLARI UZADI

Genel sosyal izolasyon kurallarının bu dönemde gebeler için de diğer bireylerde olduğu gibi geçerli olduğunu söyleyen Prof. Dr. Erkut Attar şöyle devam ediyor: “Mümkün olduğunca takipleri için çok gerekli değilse kontrole çağırmıyoruz ya da kontrol aralıklarını uzatıyoruz. Ancak bu arada koronavirüsten korunmak adına bazı önemli gelişmelere yol açabilecek sorunları da göz ardı etmemek gerekiyor. Bu anlamda gebelikte 12. Hafta çok önemlidir. 16. ve 20. Haftalar da keza gebelik takibinde önemli dönemlerdir. Bu haftalarda takiplere gelebilirler. 34. Haftaya kadar ayda bir olan kontrolleri 1,5 ayda bire, 34. Haftadan sonra 2 haftada bir yapılması gereken kontrolleri daha uzun aralıklarla örneğin 3 haftada bire çıkartarak gebelerin hastane ortamına çok girmemesine özen gösteriyoruz. Ancak hastaneye geldiklerinde de biraz önce de vurguladığım gibi kontrollerini diğer hastalarla ve çalışanlarla temas ettirmeden özel alanlarda yapıyoruz.”

SAĞLIK ALT YAPIMIZ GÜÇLÜ!

Covid-19’lu bir gebenin rutin kontrolleri ve doğum yapabilmesi için ülkemizde sağlık alt yapısının da doğumhanelerin de buna uygun olduğunu aktaran Prof. Dr. Erkut Attar, sözlerine şöyle devam etti: “Diğer birçok ülke buna hazırlıksız yakalanmış olsa da, ülkemize nispeten daha geç gelmesinden dolayı daha hazırlıklıydık. Corona pozitif olan ve akciğer tutulumu ya da solunum sıkıntısı olan anne adaylarında doğum sırasında yaşanabilecek zorlanmalar nedeniyle sezaryene gitmek zorunda kalabiliriz. Genel anestezide çıkabilecek sorunları da göze alarak epidural anestezi tercih ediyoruz. Covid-19 hastası bir anne normal doğum da yapabilir ancak doğum sırasında ve hemen sonrasında annenin temasla bebeğe hastalık geçirme riski bulunuyor. Bunun için de doğum öncesinde hazırlıkları çok iyi yapıyoruz” diyor

TÜP BEBEK TEDAVİLERİNİ BİR SÜRE ERTELEMEK ZORUNDAYIZ

Covid-19 salgını nedeniyle Sağlık Bakanlığının talimatıyla elektif olarak ifade edilen seçici sağlık işlemlerinin durdurulduğu ve ötelendiğini söyleyen Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Kadın Hastalıkları Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Prof. Dr. Erkut Attar, tüp bebek tedavisinin de bu kapsamda durdurulduğu, aksi taktirde sadece sağlık açısından değil yasal açıdan çok büyük sıkıntılarla karşılaşabilineceğini söyledi. Hastaların da bu konuda çok titiz ve dikkatli olması gerektiklerini ve başlanmış veya başlanacak olan tüp bebek tedavilerini durdurmasını önerdi. Prof. Dr. Erkut Attar konuyla ilgili şu bilgileri verdi:
“Salgınla beraber yeni başladığımız tüp bebek tedavilerini durdurduk ancak sona yaklaşan tedavileri salgından hemen önce tamamlayarak bitirdik. Önümüzdeki birkaç ay sonra şartlar normale dönmeye başladıkça tedavilerini yarıda bıraktığımız hastalarımızın tedavilerini tamamlayabileceğiz. Çok uç sınırda olan vakalar hariç diğer hastalarımızın tüp bebek tedavisinde başarı şansını kaybetmeleri olasılığı hemen hemen yok. Ancak, bu uç hastalar için de son dönemde yeni tedavi yöntemleriyle başarı elde edilebiliyor. Kar-zarar hesabı yapıldığında, bizler için öncelikli olan insan ve toplum sağlığıdır. Yapılması o an zorunlu olmayan bir işlem için Hastayı riske atmak asla doğru değildir.”

Kısırlığa Yol Açabilen Çikolata Kistiyle İlgili Yeni Bulgular

Bu konuda yapılmış 22 yıllık bir çalışmanın sonuçlarının açıklandığını belirten Opr. Dr. Erkan, “Yaklaşık 72 bin kadının takibiyle gerçekleştirilen bu çalışmada turunçgil tüketenlerde endometriozis gelişme riskinin yüzde 22 daha az olduğu belirlendi. Çikolata kistine kalkan olarak hastalar her gün en az bir porsiyon portakal ya da greyfurt tüketmeli” dedi.

Kent Bayraklı Tıp Merkezi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Mustafa Melih Erkan, halk arasında çikolata kisti olarak bilinen rahatsızlığı anlattı. Rahim iç dokusunun rahim dışındaki organlarda görülmesi ile karakterize bir hastalık olan endometriozisin üreme çağındaki kadınların yüzde 10’unda görüldüğünü belirten Op. Dr. Erkan, “Rahim dışında görülen bu doku hormona duyarlı olup özellikle kronik bir inflamasyona (iltihap) sebep olur.

Oluşturduğu bu inflamasyon ile ciddi ağrılara, karın içerisinde yapışıklıklara, bulunduğu yerlere göre adet periyodunda başka organlarda kanamaya ve kısırlığa yol açabilir” şeklinde konuştu.

Op. Dr. Erkan, “Oluşumunda genetik, çevresel, immünolojik ve bağırsak hastalılıkları rol oynar; ancak son yıllarda yapılan çalışmalar özellikle beslenme şekillerinin ve besin maddelerinin de endometriozis gelişmesinde rolü olabileceğini göstermiştir” diye konuştu.

Opr. Dr. Erkan, çikolata kistinin beslenmeyle ilişkisine yönelik geçmiş yıllarda yapılan çalışmalarla ilgili olarak şöyle konuştu:
“Geçtiğimiz yıla kadar sebze meyve tüketimi ve endometriozis riski arasındaki ilişkiyi inceleyen sadece iki büyük çalışma mevcuttu. İtalyan bilim insanlarının çalışmasında taze meyve sebze tüketenlerde endometriozis riskinin daha az olduğu görülürken, Amerikalı bilim insanlarının çalışmalarında ise sadece meyve alımı ile endometriozis arasında ilişki görülmüştü.

Aynı zamanda uzun yıllardır yapılan birçok çalışmada da yüksek doz pro-vitamin A (alfa karoten, beta karoten, beta kriptoksantin) içeren meyveleri tüketenlerde endometriozisin daha az görüldüğü saptanmıştı.”

Turunçgiller kalkan gibi 

Çikolata kisti oluşumunu artıran ya da engelleyen meyve ve sebzelerin saptanması için 1991 yılında başlatılıp 2013 yılında sona eren çok önemli bir çalışma yapıldığını kaydeden Opr. Dr. Erkan, bu araştırmayla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:
“Yine Amerikalı bilim adamlarınca yapılan ve bu yıl sonuçları açıklanan araştırma dünyanın en saygın bilim dergilerinden Human Reproduction’da yayınlandı.

1991-2013 yıllarını kapsayan bir çalışma, çikolata kistinin oluşumundaki risk faktörlerinden birinin beslenme olduğunu ortaya koydu. Çalışma 70 bin 835 kadın olarak planlanıyor; ancak 22 yılda 840 bin 12 kişi takip ediliyor. Bu kadınlardan 2 bin 609’unda endometriozis saptanıyor ve bu kadınlarda beslenme araştırılıyor.

Bu takipte turunçgil (portakal ve greyfurt şeklinde) tüketimi fazla olan kadınlarda endometriozis riskinin daha az olduğu gösterildi. Günlük 1 porsiyondan fazla turunçgil tüketenlerde endometriozis gelişme riski yüzde 22 daha az iken, günlük 1 porsiyondan fazla; lahana, karnabahar, brüksel lahanası, brokoli vb. turpgil ailesinden sebzeler tüketenlerde endometriozis gelişme riski yüzde 13 daha yüksek görüldü.

Özellikle sarı kırmızı meyvelerin ve sıklıkla turunçgillerin içerisinde bulunan beta kriptoksantin adlı madde kişileri oksidatif stresten korur ve bu yolla da rahim dokusunun rahim dışı bölgelere yerleşmesini ve buralarda çoğalmasını engeller. Bu sebeple endometriozise karşı koruyucu olarak hastalarımıza günlük en az bir porsiyon portakal veya greyfurt tüketmelerini öneriyoruz. Aşırı lahana ve brokoli tüketiminin de endometriozis açısından riskli olabileceğini hatırlatmak istiyoruz.” (İHA)

Ege’de İzmir Haber