Haşhaş tohumu ihracatında yüzde 923’lük rekor artış

Türkiye’nin geleneksel ihraç ürünlerinden beyaz haşhaş 2,5 yıllık aranın ardından Hindistan seferine çıktı. Türkiye, 2022 yılının Mayıs ve Haziran aylarında Hindistan’a 15 bin 712 ton beyaz haşhaş ihraç ederken, 67 milyon 380 bin dolar döviz geliri elde etti. 2021 yılının ilk yarısında 7,9 milyon dolar olan haşhaş tohumu ihracatı 2022 yılının ocak-haziran döneminde Hindistan pazarının açılmasıyla birlikte yüzde 923’lük rekor artışla 81 milyon dolara tırmandı.

Türk beyaz haşhaşının en büyük ihraç pazarının Hindistan olduğu bilgisini veren Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Muhammet Öztürk, pandemi nedeniyle 2,5 yıl kesintiye uğrayan ihracatın 2022 yılı mayıs ayında tekrar başladığı bilgisini paylaştı. Hindistan tarafından ilk başta 17 bin 500 ton kota aldıklarını aktaran Öztürk, “Hindistan 9 Mayıs 2022 – 9 Haziran 2022 tarihleri arasında 15 bin 746 ton beyaz haşhaş ihracatına onay verdi.

Kotanın yüzde 90’ını kullanabildik. Karşılığında da ülkemize 67,3 milyon dolar dövizi ülkemize kazandırdık. 2021 yılının ilk yarısında 7,9 milyon dolar olan haşhaş tohumu ihracatımız, 2022 yılında Hindistan’a ihracat yolunun açılmasıyla birlikte yüzde 923’lük artışla 81 milyon doları aştı. Haşhaş üreticilerimiz ve ihracatçılarımız 2,5 yıl aranın ardından büyük bir mutluluk yaşadı” şeklinde konuştu.

Türkiye’nin haşhaş tohumu ihracatının 75,5 milyon dolarlık dilimi beyaz haşhaş olurken, mavi haşhaş ihracatı 5,5 milyon dolar, sarı haşhaş ihracatı 87 bin dolar olarak kayıtlara geçti. Hindistan’dan sonra en çok haşhaş tohumu ihraç edilen ülkeler 4 milyon dolarla Nepal, 1,3 milyon dolarla Amerika Birleşik Devletleri oldu.iha

Ege’de İzmir Haber

Haşhaş tohumunda en büyük pazar olan Hindistan’a yargı süreçleri nedeniyle bir süredir yapılamayan ihracatın yeniden başlaması sonrası mart ayında bu ülkeye yaklaşık 9 bin ton haşhaş satılarak karşılığında 26 milyon dolar gelir elde edildi.

Türkiye’den Hindistan’a Rekor Haşhaş İhracatı

Hint mutfağında en çok kullanılan yağlı tohumlardan biri beyaz haşhaş. Türkiye 2016 yılında bu ülkeye 46 milyon dolarlık haşhaş ihracatı yaptı. Hindistan’daki ithalat kotalarının dağıtım sistemine ilişkin dava süreçleri nedeniyle Türkiye’den yapılan ithalat, 2017’de tamamen durduruldu.

Ekonomi Bakanlığı, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ve Ege İhracatçı Birliklerinin girişimleri sonucu, bu sorun aşılarak mart ayında önceki aylardan ertelenen siparişlerle birlikte Hindistan’a yaklaşık 9 bin ton beyaz haşhaş tohumu satıldı. Aylık bazda rekor olan bu ihracat karşılığında yaklaşık 26 milyon dolar gelir elde edildi.

Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Muhammet Öztürk, AA muhabirine yaptığı açıklamada, dünyanın en kaliteli haşhaşının üretildiği Türkiye’de, gıda sanayisinin son dönemde beyaz haşhaşa yöneldiğini belirtti.

Türkiye’de üretilen haşhaşa Hindistan’dan da yoğun talep geldiğini ifade eden Öztürk, gıdada kullanılan haşhaş tohumu ihracatının yüzde 93’ünün Hindistan’a yapıldığını, ancak geçen yıl yaşanan sorun nedeniyle sıkıntılı bir dönem yaşandığını anlattı.

Hindistan’a yıllık 40-45 milyon dolarlık haşhaş tohumu satıldığını dile getiren Öztürk, şöyle devam etti:

“Ancak geçen yıl bu ülkede ithalat kotalarının dağıtım sisteminin yargıya taşınması neticesi ihracat sıfıra indi. Hint iç piyasasındaki üretimin talebi karşılayamaması, fiyatların hızla yükselmesi ve yapılan girişimler sonrası Hindistan Narkotik Merkezi, kura ile belirlediği 210 firmaya ithalat izni verdi. Bu sayede pazar yeniden açıldı. Kota ve firma sınırlamasının önümüzdeki dönemde tamamen kalkmasını bekliyoruz.”

Öztürk, yasağın kalkması sonrası depolarda bekleyen haşhaş tohumlarının deniz yoluyla Hindistan’a gönderildiğini ve martta aylık bazda tarihin en yüksek ihracat rakamına ulaşıldığını bildirdi.

Hindistan’ın Çekya ve Çin’den de haşhaş tohumu aldığını ancak Türk ürünlerinin farklı olduğunu söyleyen Öztürk, “Haşhaşımıza lezzeti nedeniyle çok talep geliyor. 2016 ve 2017’deki tüm üretimi Hindistan’a satacağımızı düşünüyoruz. Hindistan ile birlikte Avrupa ve ABD pazarlarına yaptığımız ihracatta da artış var.” dedi.

– 5 bin yıldır üretiliyor

Ege İhracatçı Birlikleri verilerine göre Türkiye, 2018’in ilk 3 ayında 9 bin 523 ton haşhaş tohumu karşılığında 28 milyon dolar gelir elde etti. Hindistan’a satılan 8 bin 874 ton haşhaştan elde edilen gelir ise 25,8 milyon dolar oldu.

Haşhaş üretiminin bu coğrafyadaki geçmişi 5 bin yıl öncesine dayanıyor. Türkiye, geleneksel üreticiler arasında yer alması nedeniyle BM tarafından belirlenen kota çerçevesinde 700 bin dekar alanda haşhaş tarımı yapıyor.

TMO’nun özel izni ve sıkı denetimiyle yapılan üretim sonrası uyuşturucu içerikli haşhaş kabuğunun tamamı ayrılıyor. Haşhaşın tohumları ise gıda sanayisinde kullanılmak üzere üretici tarafından yağlı tohum firmalarına satılıyor. (AA)