Uzmanından uyarı: “Sıkılabilen çocuklar geleceği kurtaracak”

Acıbadem Kent Hastanesi’nden Klinik Psikolog Doğancan Dursun dünyanın her geçen gün daha hızlı bir tempoya sürüklendiğini, bu hızın çocukların gelişim sürecinde “gürültü etkisi” oluşturduğunu söyledi. Özellikle kısa ve hızlı içeriklerin yer aldığı “reels” videolarının çocukları yoğun bir uyaran bombardımanına maruz bıraktığını kaydeden Dursun, bunun dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu (DEHB), dürtü kontrol sorunları ve çeşitli bağımlılık risklerini artırabileceğini vurguladı.

“Tablet karşısında yemek yedirmeyin”
İnsan beyninin anne karnından itibaren gelişmeye başlayan ve doğum sonrası ilk yıllarda en hızlı dönemini yaşayan kümülatif bir sistem olduğunu belirten Dursun, bakım verenle kurulan tutarlı bağın beyin gelişimi açısından kritik öneme sahip olduğunu dile getirdi. Günümüzde bu bağın yerini telefon ve tabletlerin aldığını ifade eden Dursun, “Tablet ve telefon gibi dijital cihazlarla oyalanan çocuklar aşırı uyarana maruz kalırlar ve ekran karşısında adeta donuklaşırlar. Bu sağlıklı bir durum değildir” diye konuştu.
Yemek sırasında eline tablet verilen bir çocuğun yediği besinin tadını ve o anın hazzını deneyimleyemediğini kaydeden Dursun, doğal yollarla elde edilmeyen bu hazzın ilerleyen yaşlarda daha fazla tüketim isteği, obezite ve bağımlılıklara yönelik riskleri artırabileceğini belirtti. Dursun, çaba sarf etmeden ulaşılan “aşırı dopaminin” beynin ön bölgesinde duyarsızlaşmaya yol açabileceğini ifade etti.

“Anne canım sıkıldı” sözü yeniden gündemde
Çocukların sıkılmasına izin verilmesi gerektiğini vurgulayan Dursun, geçmişte sıkça duyulan “Anne canım sıkıldı” sözünün bugün bilimsel araştırmalarla desteklendiğini söyledi. Sıkılmanın üretkenliği, içsel motivasyonu ve odaklanmayı artıran önemli bir eşik olduğunu belirten Dursun, hazırlanmış bir çevrede kum, çamur ve sokak oyunları gibi doğal etkinliklerin çocuk gelişimine katkı sağladığını ifade etti. Haftalık “ekransız sürelerin” beynin doğal dengesini korumaya yardımcı olacağını dile getirdi.

“Az oyuncak, çok hayal gücü”
Güncel araştırmaların, çok fazla oyuncağa sahip çocukların da odaklanma süresinin kısaldığını; daha az oyuncağı olan çocukların ise daha uzun süreli ve geliştirici oyunlar kurabildiğini gösterdiğini belirten Dursun, ebeveynlerin nicelik yerine niteliğe odaklanması gerektiğini söyledi.
“20 oyuncak kuralı”nın yeterli olabileceğini kaydeden Dursun, “20’den fazla oyuncak çocuğa yarar yerine zarar getirir, doyumsuzluğa yol açar. Her istenen oyuncağın hemen alınmaması ve mahrumiyetin de gelişimin bir parçası olduğunun bilinmesi gerekir” diye konuştu.

Ailelere öneriler
Çocuklukta başlayan bağımlılıkların ömür boyu sürebilecek yıkıcı sonuçlar doğurabileceğine dikkat çeken Dursun, “Bugün yavaşlamaya ve çocukların sıkılmasına izin vermeliyiz” dedi ve ebeveynlere, “Haftada en az 2 gün ‘ekransız detoks’ uygulayın. Hafta içi sanal oyunlar olmasın. Çocuklarla dijitalden arınmış ortamlarda düzenli ve gerçek iletişim kurun. Takım sporları ve fiziksel aktivite gerektiren sokak oyunlarına yönlendirin” önerilerinde bulundu.

Selçuklu çocuklar, ‘İklim Atölyeleri’ ile geleceği kurtaracak

Fransa’nın Türkiye Büyükelçiliği hibe desteği ile Selçuk Belediyesi ile Atölye Deneme Sanat ve Ekoloji Derneği’nin hayata geçirdiği, İzmir St. Joseph Lisesi ve İzmir Fransızca Öğretmenleri Derneği’nin destekleri ile zenginleşen Efes Selçuk İklim Atölyeleri Projesi’nin lansmanına Efes Selçuk Belediye Başkanı Filiz Ceritoğlu Sengel, Fransa Türkiye Büyükelçiliği Sivil Toplum İle İş birliği Sorumlusu Romain Lacahmbre, Dernek Başkanı Seçil Vildan Çubukçu, Başkan Yardımcısı Buse Altun, Yönetim Kurulu Üyesi Ekin Gündüz Özdemirci ve sivil toplum örgütleri temsilcileri katıldı.

Hedef bin 500 çocuk

Efes Selçuk İklim Atölyeleri Projesi, Selçuk’ta yaşayan 7- 14 yaş arası bin 500 çocuğa ulaşarak çocuklara çevre ve iklim konularında farkındalık kazandırmayı amaçlıyor.

Yaklaşık bir yıl sürecek proje ile Selçuk’ta yaşayan 7- 14 yaş çocukların çevre konusunda bilinçlenmesi ve bu konuda günlük yaşamlarında yeni beceriler kazanmasını sağlamak amacıyla önemli bir adım atılacak.

Amaç çocukları bilinçlendirmek

Efes Selçuk İklim Atölyeleri Projesi lansmanında projenin önemini anlatan Atölye Deneme Sanat Derneği Genel Sekreteri Pelin Topçu; Efes Selçuk İklim Atölyeleri Projesi’nin temel motivasyonunun kültür ve sanatın gücünü kullanarak çocukları mevcut ekolojik kriz ve iklim değişikliği konusunda bilinçlendirmek ve uzun vadede gözlemlenebilir davranış değişiklikleri elde etmelerini sağlamak olduğunu belirterek “Sinema, masal, tasarım, fotoğraf, resim, müzik, doğa oyunları ve hak temelli çevre atölyeleri ile çocukların yeteneklerini ortaya koyabilecekleri bir alan açmayı hedefliyoruz. Bu projede bin 500 kadar çocuğa ulaşmak istiyoruz. Sanat ve ekoloji atölyeleriyle beraber çocuklara, iklim krizi ve ekolojik krizle ilgili farkındalık kazandırmayı, onları biraz da sanat yoluyla motive ederek bu alanda yeni beceriler kazanmalarını hedefliyoruz” dedi.

Lacahmbre: “Çocuklar geleceğin aktörleridir”

Fransa Türkiye Büyükelçiliği Sivil Toplum ile İş Birliği Sorumlusu Romain Lacahmbre, iklim değişikliği ile mücadelede uluslararası dayanışma ve iş birliğinin önemine dikkat çekerek “Fransa Büyükelçiliği 2020 yılından bu yana her sene sivil toplum örgütlerine yönelik çevre temalı projelere çağrıda bulunuyor.

Çocuklar geleceğin aktörleridir. Gezegenimizin zenginliklerini muhafaza etmesi ve dürdürülebilir bir dünya inşa edilebilmesi için çocukların doğru şekilde eğitilmeleri bir mecburiyettir. Selçuk Belediyesi ile Atölye Deneme Sanat ve Ekoloji Derneği’ne bu sağduyulu proje için teşekkür ediyorum” diye konuştu.

“Gelecek nesillere ‘Buna dur diyecek olan kahramanlar sizlersiniz’ diyoruz”

Selçuk Belediye Başkanı Filiz Ceritoğlu Sengel, “Biz geleceğe bir tohum ekelim ve topraktan yetişen filizlerle geleceğe sahip çıkalım diye Efes Tarlası Yaşam Köyü’nü kurduk. Toprak Okulu’nda hayal ettiğimiz şeyi Efes Selçuk İklim Atölyeleri Projesi ile gerçekleştiriyoruz.

Efes Sahnesi Yaşam Köyü Projesi ve Toprak Okulu Projesi ile hem okul öncesi çocukları hem de hali hazırda tarımla uğraşan vatandaşları doğru tarım teknikleriyle bir araya getirmek için uğraşmıştık.

Ama Atölye Deneme Sanat Derneği ile birlikte şu anda bambaşka bir proje yapıyoruz. İklim krizine, ekolojik krize karşı ne yapabiliriz ve gelecek nesilleri bu konuda nasıl bilgilendirebiliriz diye başladığımız bir proje Efes Selçuk İklim Atölyesi projesi.

Bu noktada da değişen zamanla doğal afetler, sel baskınlarına ve kuraklık gibi problemlerle karşı karşıyayken, gelecek nesillere buna dur diyecek olan kahramanlar sizlersiniz diyoruz. Onları hem müzikle, hem sanatla hem de toprak ve doğayla bir araya getirerek bu işi halletmek istiyoruz

Bu projeyi o yüzden çok önemsiyorum. Bu projeyle açıkçası gelecek neslin kendi geleceklerini kurtaracaklarına inanıyorum. Biz geleceği yarının büyükleri olacak çocuklara teslim ediyoruz. Bizim burada amacımız geleceğe tohum atmaktı. Bu hayalimize ortak olan herkese teşekkür ediyoruz” açıklamasında bulundu. iha

Ege’de İzmir Haber