Avukat ve Arabulucu Hatice Eronat İle Meşru Müdafaa Üzerine Özel Röportaj

Avukat ve Arabulucu Hatice Eronat ile meşru müdafaa üzerine konuştuk…

Yaklaşık Konya’da, sevgilisi tarafından dövülen kadını kurtarmak isteyen öğrenci, saldırganın saldırısına uğramıştı ve kendisini kurtarmak isterken saldırganın kalbine bıçak saplayarak katil olmuştu.

Twitter’da #kadiricinadalet etiketiyle 100 binden fazla paylaşım yapıldı. Kadir Şeker’in bir kadın cinayetini engellediği kendisine katil denemeyeceği yönünde binlerce paylaşım yapıldı, paylaşımlardan öne çıkan ifadelerden birisi şu şekilde:

“Kadir Şeker, meşru müdafaa kapsamında beraat ettirilmelidir”

Tecrübeli bir hukukçu olarak sizin bu konuda ki görüşleriniz nedir?

Öncellikle meşru müdafaa nedir biraz bunu açıklayayım.

Meşru müdafaa 5237 sayılı Türk Ceza Kanunumuzun 25. maddesinde düzenlenmiş bir hukuka uygunluk sebebidir. Kanunun lafzından yola çıkarak meşru müdafaayı kişinin kendisine veya bir başkasına karşı başlatılan haksız bir saldırıyı sonlandırmak yahut başlaması muhtemel saldırıyı önlemek amacıyla ve saldırı ile orantılı biçimde bir tepki vermek suretiyle gerçekleştirdiği meşru eylem olarak tanımlayabiliriz.

Kanun gerek kendisine gerekse bir başkasına ait hakka yönelmiş saldırı ibaresi ile zaten meşru müdafaanın 3.bir başka kişi lehine de kullanılabileceğini açıkça belirtmiştir.

Gündemde şuan tartışılan ve çok merak edilen ,Kadir Şeker isimli şahsın eyleminin meşru müdafaaya girip girmeyeceğidir. Şimdilik aldığımız duyumlara göre parkta kız arkadaşını darp etmekte olan bir şahsı engellemeye çalışırken, aynı kişinin, Kadir Şeker’i de darp ettiği ve bunun üzerine bahse konu olayın vukuu bulduğu söylenmektedir.

Hukukçu olarak şuan ki mevcut duyumlara göre bir fikir beyan etmek gerekirse sevgilisini darp eden birine karşı bir başka şahsın, darp denilen haksız eylemi engellemek amacıyla saldırıyı sonlandırmak yolundaki girişimlerini elbette üçüncü kişi lehine meşru müdafaa kapsamında değerlendirebiliriz. Biliyorsunuz meşru müdafaada bulunan kişiye ceza verilmez.

Fakat burada önem arz eden husus meşru müdafaa ile başlayan bir eylemin sonradan,savunmada sınırın aşılması ile suça dönüşüp dönüşmeyeceği konusudur. Bu noktada sınırın kast ile mi taksirli eylem ile mi aşıldığı, ya da sınırın aşılmasının olayın o an ki heyecan ve panik halinden mi gerçekleştiği araştırılmalı ve hüküm buna göre verilmelidir.

Çünkü her bir durumda cezanın miktarı değişecektir ya da hiç ceza verilmeyecektir.

Habere göre saldırganın kalbine meyve bıçağı saplandığı belirtiliyor. Silah sayılan bir şeyin vücutta zarar verdiği bölgeye göre durum farklı olarak değerlendirilir mi, kaos anında hayati bir bölgeye zarar vermek hafifletici bir neden olarak görülür mü?

Az önce savunma esnasında sınırın aşılmasından kısaca bahsetmiştim konu tam da bununla ilgiliydi. Ceza Kanunumuz 27/1 maddesinde sınırın aşılması durumunda ceza verebileceğini açıkça düzenlemiştir.

Sınırın aşılmış olduğunun tespitinden sonra bunun kast ile aşılıp aşılmadığı araştırılacaktır zira verilecek cezanın miktarı bakımından bu önemlidir.

Ayrıca işlenen fiilin taksirli işlenebilen suçlardan olup olmaması da yine incelenir bunlar biraz infaza ilişkin teknik konulardır.

Kanunda öngörülen miktarlar oranında cezada indirim uygulanabilir, hâkim bunların hepsini vereceği cezada gözetecektir.

Peki, meşru savunmada sınırın aşılmasının mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri geldiği nasıl tespit edilir?

Sınırın aşıldığının tespiti için birçok ölçüt vardır. Örnekle açıklarsam, kişi saldırıyı sonlandırmaya yetecek şekilde bir tepkide bulunmuş, saldırgan etkisizleştirilmiş fakat hala savunmaya yönelik eylemlere devam edilmişse o noktada sınır aşılmış denebilir.

Bunun tespiti de, kişinin savunmaya yöneldiği bölge,organ, savunmanın şiddeti ve başka birçok bakımdan değerlendirme ve inceleme ile yapılacaktır.

Örneklersek kamera kayıtları, tanık varsa tanık beyanları, adli tıp raporları ve diğer deliller gibi.

Az önce bahsettiğiniz gibi kalp bölgesine değil de bıçağı bacağına da saplasaydı, belki saldırgan yine etkisiz hale gelirdi. Fakat o durum içerisinde kişinin savunmayı gerçekleştirirken yaşadığı heyecan ve panik, telaş sebebiyle başka çaresi kalmamış yahut düşünebilecek, öngörebilecek halde olmadığına mahkemece kanaat getirilirse, yine kişiye ceza verilmez, TCK madde 27/2 bize böyle der.

Yine saldırganın elinde silah bulunup bulunmamasına göre de durum değerlendirilmesi yapılır, örneğin saldırganda tabanca vardır savunan şahıs saldırganı bacağından bıçak darbesi ile yere düşürmüştür ama elinden silahı alamamıştır

İşte fail o an saldırganı yere düşürmüş dahi olsa devamında hayati bir organına bıçağı sapladı ve savunmaya devam etti diye sınırı aşmış olmaz neticede saldırgan yerdeyken de ateş edebilecek durumdadır. Kişi kendi hayatını henüz garantiye alabilmiş saldırıyı bitirebilmiş değildir.Saldırıyı def edebilecek duruma gelinmelidir.

Ya da savunan şahıs saldırganı bacağından bıçak darbesiyle yere yığmıştır , saldırganın elinde bıçak vardır yada başka bir silah vardır ama kişi bıçağı silah zannetmiş olabilir o noktada yine sınırı aşmış olarak değerlendirilmeme ihtimali doğabilir. Ceza yargılamasında her olay kendi şahsına özgüdür.Örnekler çoğaltılabilir.

Özetle meşru müdafaa ve bu olay hakkındaki görüşleriniz nedir?

Meşru müdafaa için somut olayda belirli koşulların bulunması gerekir. Bunlar özetle haksız bir saldırı ve saldırının devam ediyor olmasıdır. Bitmiş saldırıya ilişkin meşru müdafaa değil haksız tahrik hükümleri gündeme gelecektir. Saldırı ise kısaca ,hukukça korunan haklara zarar veren eylemler demektir.

Müdafaa bakımından ise savunmada bulunmak zorunluluğu ve savunmanın saldırı ile orantılı gerçekleşmesi gerekmektedir. Olay bakımından, duyumlar dâhilinde 3.kişi lehine meşru müdafaa konusunun mümkün olabileceğini düşünüyorum. Süreci hep birlikte merakla takip ederek göreceğiz.

Hatice Hanım, çok teşekkür ederiz bu bilgilendirici ve faydalı söyleşi için… (Okan Çelik)

Ege’de İzmir Haber – Ege Haber