Sürdürülebilir geleceğin yol haritası masaya yatırıldı

EGİAD merkezinde, alanında uzman isimlerin katılımıyla düzenlenen panelde; döngüsel ekonomi perspektifinin iş dünyasına etkileri, sürdürülebilirlik odaklı dönüşüm süreçleri ve bu dönüşümün kurumlara sunduğu rekabet avantajları çok boyutlu bir yaklaşımla ele alındı. İklim mevzuatının iş dünyasına yansımalarından yeşil dönüşüm uygulamalarına, finansman olanaklarından sürdürülebilir marka algısının nörobilim perspektifiyle nasıl şekillendiğine kadar farklı disiplinleri bir araya getiren başlıklar, katılımcılar tarafından yoğun ilgiyle takip edildi. Panelde; Gıda Mühendisi Dr. Murat Hocalar, Doç. Dr. Kadir Bektaş, Endüstri Mühendisi Murat Talu ve Dr. Fulya Şenbağcı Özer bilgi ve deneyimlerini paylaşarak iş dünyasının dönüşüm yolculuğuna ışık tuttu.

Sürdürülebilirlik artık kurumsal stratejinin merkezinde
Panelin açılış konuşmasını gerçekleştiren EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Özhelvacı, küresel ekonominin yalnızca büyüme hedefleriyle değil, büyümenin niteliği ve sürdürülebilirliği ile yeniden tanımlandığını vurgulayarak şu değerlendirmelerde bulundu: “Bugün dünya ekonomisi yalnızca ne kadar büyüdüğümüzle değil, nasıl büyüdüğümüzle ölçülüyor. Kaynakların sınırlı olduğu, iklim krizinin etkilerinin her geçen gün daha görünür hale geldiği bir dönemde; döngüsel ekonomi ve sürdürülebilirlik kavramları iş dünyasının merkezine yerleşmiş durumda. Artık sürdürülebilirlik bir iyi niyet göstergesi değil, doğrudan rekabet gücünün belirleyicisidir.”
Özhelvacı, özellikle Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı başta olmak üzere küresel düzenlemelerin şirketlerin üretim süreçlerinden ihracat stratejilerine kadar pek çok alanı doğrudan etkilediğini belirterek, sürdürülebilir dönüşümü doğru okuyabilen kurumların gelecekte güçlü bir konum elde edeceğini ifade etti.

Döngüsel ekonomi, risk yönetimi ve dayanıklılık stratejisidir
Küresel jeopolitik gelişmelerin ve enerji maliyetlerindeki artışın iş dünyasında yeni bir paradigmaya nede olduğuna dikkat çeken Özhelvacı, döngüsel ekonomi yaklaşımının yalnızca çevresel bir sorumluluk değil, aynı zamanda ekonomik dayanıklılığın temel unsurlarından biri olduğunu dile getirdi. Özhelvacı, “Enerji arzı ve maliyetlerindeki dalgalanmalar, iş dünyasını sürdürülebilir kaynaklara yönelmeye zorlayan yapısal bir dönüşümün habercisi. Bu nedenle döngüsel ekonomi yaklaşımı; sadece çevresel bir bakış açısı değil, aynı zamanda jeopolitik risklere karşı güçlü bir dayanıklılık stratejisidir. Bu dönüşümü doğru yöneten şirketler, yalnızca riskleri azaltmakla kalmayacak; aynı zamanda yeni iş modelleri ve yatırım alanları yaratacaktır.” dedi.

EGİAD: Dönüşümü takip eden değil, şekillendiren bir kurum
EGİAD’ın 35 yıllık kurumsal birikimiyle iş dünyasında dönüşüm odaklı bir vizyon geliştirdiğini belirten Özhelvacı, derneğin yalnızca bir iş dünyası platformu değil, aynı zamanda bir liderlik ve dönüşüm merkezi olduğunu vurgulayarak, “EGİAD olarak bizler; dijital dönüşüm, yeşil dönüşüm ve toplumsal dönüşümü birlikte ele alan bütüncül bir yaklaşımı benimsiyoruz. Çünkü geleceğin liderleri; bu üç dönüşümü aynı anda okuyabilen, riskleri fırsata dönüştürebilen ve sürdürülebilir değer üretebilen bireyler olacaktır. Düzenlediğimiz bu panel, üyelerimizin bu dönüşümü daha doğru analiz etmesine ve stratejik karar süreçlerini güçlendirmesine katkı sunan önemli bir platformdur.” diye konuştu.
Panelde yapılan değerlendirmelerde, döngüsel ekonomi yaklaşımının yalnızca çevresel bir sorumluluk alanı olmadığı, maliyet yönetimi, tedarik zinciri güvenliği, inovasyon kapasitesi ve marka değeri açısından şirketlere önemli avantajlar sunduğu vurgulandı. Katılımcılar, sürdürülebilirlik odaklı dönüşümün önümüzdeki dönemde iş dünyasının rekabet gücünü belirleyen temel faktörlerden biri olacağı konusunda görüş birliğine varırken, kurumların bu dönüşümü stratejik bir perspektifle ele almasının kritik önem taşıdığı ifade edildi.

İzmir’de ‘Döngüsel Ekonomi ve İyi Uygulamalar’ semineri

EGİAD Sanayi ve Sürdürülebilirlik Komisyonu tarafından “Döngüsel Ekonomi ve İyi Uygulamalar” semineri düzenlendi. Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nuri Azbar moderatörlüğünde dernek merkezinde düzenlenen toplantıya şirketlerde görev yapan yetkililerden; Sürdürülebilirlik Müdürü Çağlayan Karataş, Yönetim Sistemleri Geliştirme Müdürü Erdem İkiz, Atık Yönetim Müdürü Mahmut Türker, Pazarlama Müdürü Zahide Türkan Subaşı konuşmacı olarak katıldı. EGİAD Yönetim Kurulu Başkan Vekili Kaan Özhelvacı’nın açılış konuşması ile başlayan toplantıda çevresel sürdürülebilirlik ve kaynakların verimli kullanımı açısında döngüsel ekonominin önemi konusunda bilgi verildi. Özhelvacı, EGİAD olarak, sürdürülebilirlik ana başlığı kapsamında yeşil dönüşüm, karbon ayak izi, enerji yönetimi, temiz enerji gibi pek çok konuyu ele aldıklarını hatırlatarak, sürdürülebilirliği her zaman gündemde tutamaya çalıştıklarını kaydetti.

EGİAD Yönetim Kurulu Başkan Vekili Kaan Özhelvacı, Döngüsel ekonominin, geleneksel lineer ekonomi modeline alternatif bir yaklaşım sunduğunu, kaynakların etkin bir şekilde kullanılmasını ve atıkların minimize edilmesini hedeflediğini vurgulayarak, “Döngüsel ekonomi sadece çevresel sürdürülebilirlik açısından değil, aynı zamanda ekonomik açıdan da büyük bir öneme sahip. Geleneksel lineer ekonomi modelinde, kaynaklar tüketilirken yüklü olarak atık üretimi yaşanır, bu da doğal kaynakların hızla tükenmesine ve çevre kirliliğinin artmasına neden olur. Ancak döngüsel ekonomi modelinde, atıkların geri dönüştürülmesi ve kaynakların tekrar döngüye sokulması sayesinde hem doğal kaynakların korunması hem de ekonomik değerin artırılması mümkün olmaktadır. Bu açıdan şirketlere önemli maliyet ve rekabet avantajı sağlayan bu sistem, hem mikro anlamda şirketlerin yenilikçi çözümler için sürekli olarak iyileşme ve dönüşüm içinde olmalarını sağlar hem de makro düzeyde ekonomik kalkınmaya destek olur. Bu nedenle, döngüsel ekonominin iş dünyası, çevre ve toplum üzerindeki olumlu etkilerini anlamak ve bu ilkeleri benimsemek, geleceğimiz için kritik öneme sahiptir” dedi.

Döngüsel ekonominin iş dünyası ve toplum üzerindeki etkilerini derinlemesine tartışarak, daha sürdürülebilir bir gelecek için yol haritası çizildiği etkinlikte, Prof. Dr. Nuri Azbar tarafından çevresel sürdürülebilirlik ve kaynakların verimli kullanımı açısında döngüsel ekonominin önemine ilişkin bilgi verildi. Ardından, firmalardan sürdürülebilirlik politikaları ve uygulamaları, döngüsel ekonomi çalışmaları kapsamındaki uygulamaları ve gelecek vizyonları konusunda bilgi alındı.
Sektöründe öncü ve duayen firmalarda döngüsel ekonomi konusunda iyi uygulama örneklerinin ele alındığı seminerde, farklı sektörlerden katılımcılara çeşitli bakış açıları sunarken sürdürülebilirlik ve döngüsel ekonomi konularında işbirliğinin teşvik edilmesi amaçlandı. iha

Egede İzmir Haber

Gençler sürdürülebilir bir yaşam için buluştu

‘Kullan-at’ ekonomisini geride bırakıp ürünleri yeniden değerlendirerek ‘döngüsel’ ekonomiye geçişe destek verilmesi gerektiğini hatırlatan uzmanlar, deniz ve kara yaşamını bekleyen büyük tehlikelere de dikkat çekti.

Dönem başkanlığını Yaşar Üniversitesi’nin üstlendiği İzmir Üniversiteleri Platformu tarafından 5 gün boyunca düzenlenen çevrim içi etkinliğine, İzmir’in yanı sıra Türkiye’nin farklı illerinden 150’ye yakın üniversite öğrencisi katıldı.

Etkinliğin açılışına; Yaşar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Cemali Dinçer, Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Rektörü Prof. Dr. Yusuf Baran, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Saffet Köse, İzmir Demokrasi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Bedriye Tunçsiper, Dokuz Eylül Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Ali Özcan, İzmir Bakırçay Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ahmet Emin Erbaycu konuşmalarıyla destek verdi.
Eskiden beri süregelen tüketim alışkanlıklarının yanı sıra, pandemi nedeniyle ortaya çıkan yeni tüketim alışkanlıklarının çevresel etkilerinin fark edilmesi ve doğal kaynakların sürdürülebilirliğine dair yöntemlerin yaygınlaştırılması amacıyla düzenlenen yaz kampında, ‘sürdürülebilirlik’ kavramı ekonomik, sosyal ve çevresel boyutlarıyla ele alındı.

Pandemi döneminde yaşamda ve gıdada hijyen kurallarına dair bilgiler sunan Yaşar Üniversitesi Gıda İşleme Bölüm Başkanı Doç. Dr. Ruhan Aşkın Uzel, bu dönemde bağışıklık sisteminin güçlendirilmesinin yararlı olduğunu; ancak hijyen sağlanamazsa yapılanların işe yaramayabileceğine dikkat çekti.

“Yüksek sesle konuşmak virüsün bulaşma riskini artırır”
Pandemi döneminde çok tartışılan doğru bilinen yanlışlara değinen Doç. Dr. Uzel, “Tuzlu su ile ağzı çalkalamak korona virüsü öldürür bilgisi yanlış. Yapılan hiçbir çalışmada bunun ispatı yoktur. Zencefil, zerdeçal ve sarımsak gibi gıdalar bağışıklığı destekler; ancak virüsün gelmesini engellemez. Herhangi bir besin türü virüsten koruma sağlamaz. Yüksek sesle konuşmak virüsün bulaşma riskini artırır. Virüs damlacık yoluyla bulaştığı için yüksek sesle konuşmak daha fazla damlacık yayılmasına sebep olacaktır. Havalandırma sağlayan spor salonu, kütüphane gibi ortamlar güvenli değildir. Sirkülasyonun fazla olduğu bu ortamlarda virüsün hava yoluyla taşınma riski artabilir. Uzak bölgelerden gelen kargolardan virüs bulaşabilir düşüncesi de yanlış. Virüsün yüzeyde uzun süre canlı kalma direnci düşüktür. Ayrıca Covid 19’un yayılması mevsimsel sıcaklık ile ilişkilidir. Bu konuda coğrafi konum ve sosyal mesafe önemli. Çok sıcak ve çok soğuk yerler sosyal mesafenin de iyi olduğu yerlerdir. Bu nedenle risk daha azdır” diye konuştu.

“Kaynakların kısıtlı oluşu, ekonomi modelini doğrusaldan döngüsele yol almasını tetiklemektedir”
TÜİK 2018 istatistiklerine göre, Türkiye’de kişi başına günlük atık üretimi 1.6 kilogram iken, mevcut atıkların yalnızca yüzde 12’sinin geri dönüşümünün sağlanabildiğini hatırlatan Yaşar Üniversitesi Ekonomi Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Serpil Kahraman, günümüzde döngüsel ekonominin büyük önem kazandığını anlattı.
Kahraman, şu bilgileri verdi:

“Doğrusal ekonomi dediğimiz kimi iktisatçıların ise, ‘kullan-at ekonomisi’ diye tabir ettiği ekonomi modeli, artık sınırsız ihtiyaçlar ve tüm diğer etkenler hali hazırda kıt olan kaynakları baskılamaktadır. Şöyle düşünelim; bu modelde bir ürün üretilir ve ürün ömrünü tamamladıktan sonra gerek söz konusu ürün gerekse o ürünün ham maddesi veya ara malının ya da herhangi bir parçası artık atık haline dönüşmüştür kısaca çöp olmuştur. Kaynakların kısıtlı oluşu, ekonomi modelini doğrusaldan döngüsele yol almasını tetiklemektedir. Birleşmiş Milletler’in Sürdürülebilir Kalkınma hedeflerini açıklamasıyla kavram, bir anlamda yeniden gündeme gelmiştir. İlaveten, Avrupa Birliği’nin 2050 yılına dek sürdürülebilir bir ekonomi yaklaşımıyla belirlediği, döngüsel ekonomi yol haritasını da ilave etmek gerekir. Döngüsel ekonomide, amaç bir nevi yeniden değerlendirme yoluyla etkin kaynak kullanımı sağlamaktır. Bu sayede, mümkün mertebe hem kaynak israfının önüne geçilebilecek hem de atıkların yeniden değerlendirilmesi ya da en aza indirilmesi sağlanabilecektir. Döngüsel ekonomide örneğin atık kağıtlar toplanarak yeniden kağıt üretimi yapılabilir veya elektrikli bir eşya yenilenme gereksinimi olmadan, tamirine olanak sağlanacak şekilde üretilebilir.”

“Toplam 2 bin 950 belediyenin 650’sinin kanalizasyon şebekesi dahi yok”
TURMEPA Deniz Temiz Derneği Gönüllü ve Gönüllü Projeleri Bölüm Yöneticisi Belgin Ergül dünyada ve Türkiye’de tatlı su kaynaklarının hızla tükendiğini belirterek, gençlere ‘su için gönüllü ol’ çağrısında bulundu. Dünya Ekonomik Forumuna göre suyun sürdürülebilir yönetiminin en önemli sorunlardan biri olduğunu ifade eden Belgin Ergül, “Son yüzyıl içinde dünya nüfusu 3 kat büyürken, su kaynaklarına olan talep 7 kat arttı. Dünyada yılda 2 milyon ton kanalizasyon atığı, endüstriyel ve tarımsal atık su kaynaklarına deşarj ediliyor. Gelişmekte olan ülkelerde atık suların tahmini olarak yüzde 90’ı arıtılmadan nehirlere, göllere ve okyanuslara boşaltılıyor.

Maalesef her yıl 5 yaşın altında 1 milyon 800 bin çocuk su ile ilgili hastalıklar nedeniyle ölüyor. Türkiye’de ise sanayide kullanılan suyun yüzde 81’i ve organize sanayi bölgelerinde bir yılda üretilen 30 milyon metreküp atık su arıtılmadan doğaya bırakılıyor. Belediyelerin de yüzde 81’inin arıtma tesisi mevcut değil. Kıyı belediyelerin yüzde 74’ü arıtma tesisi hizmetinden yoksun. Toplam 2 bin 950 belediyenin 650’sinin kanalizasyon şebekesi dahi yok” diye konuştu.

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Çevre Mühendisliği Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Hatice Eser Ökten de, sürdürülebilirlik perspektifinden yenilenebilir enerji kaynaklarına değindi. Türkiye’nin enerji üretiminde 2023 vizyonu hakkında da bilgiler veren Dr. Öğretim Üyesi Ökten, “Dünya üzerindeki suyun yalnızca yüzde 0,76’sı tatlı su olarak kullanılabilir durumda. Küresel su tüketiminin yüzde 69’u ziraat faaliyetlerinden, yüzde 19’u endüstriden, yüzde 12’si ise evsel kullanımdan kaynaklanmaktadır. Gıda üretimi ve tedarik zincirleri ise toplam küresel enerji tüketiminin yüzde 30’unu oluşturmakta. Birleşmiş Milletler’in 2050 yılına kadar küresel ısınmayı 2 santigrat derecenin altında tutma hedefi yer alıyor. Aslında bilim bize ne yapmamız gerektiğini söylüyor. Düzenin sürdürülebilirliği için tedbirlerin bir an önce alınması şart” dedi.

Yaşar Üniversitesi Açık ve Uzaktan Öğrenme Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Yasin Özarslan ise BM sürdürülebilir kalkınma amaçları hakkında bilgiler sundu. Doç. Dr. Özarslan, “Bin yıl kalkınma hedefleri, yeni sürdürülebilir kalkınma gündemi için bir sıçrama tahtası olurken, 2016 yılından itibaren yerini Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine bıraktı. BM’in Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri arasında erişilebilir ve temiz enerji, iklim eylemi, sürdürülebilir şehir ve yaşam alanları, temiz su- hijyen ve halk sağlığı, sudaki ve karasal yaşam gibi hedefler yer alıyor” dedi. (İHA)