Gençlerden yerli ve milli ‘bomba imha robotu’

En zorlu hava şartlarında bile her türlü yüzeyde mayın ya da patlayıcı taraması yaparak koordinat bildirebilen, yaklaşık 50 kilogramlık robotun tüm yazılımsal özellikleri de İEÜ’deki genç mühendisler tarafından hazırlandı.
İzmir Ekonomi Üniversitesi öğrencileri Erkin Eriş, Faruk Emre Yavuz, Efe Erdoğan, Berk Belkıs, Ege Mutlu, Berkay Bağcı ve Yusuf Akçakır’dan oluşan ekip, yaklaşık 20 aydır devam eden çalışmalarını, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Pınar Oğuz Ekim’in yönetiminde gerçekleştirdi.

Statik analizler yapıldı
Savunma sanayisinde kullanılabilecek Eclipse adlı roboton elektronik, mekanik ve yazılımsal alt sistemlerinin geliştirilmesi sürecinde birçok mühendislik yöntemi uygulandı. Robotun süspansiyon sistemi ve robot kol prototipine ilişkin statik analizler yapıldı. Robotun elektronik donanım altyapısı için de özel tasarım ve lehimleme yöntemleri kullanıldı. Robota ilişkin saha testleri de yapıldı.

“İnsan hayatını koruyacak”
Projeye yönelik detaylı bilgiler paylaşan Doç. Dr. Pınar Oğuz Ekim, projenin stratejik bir değer taşıdığına dikkat çekerek, “Öğrencilerimiz, robotun mekanik tasarımından elektronik altyapısına, güç ve kontrol sistemlerinden görüntü işleme yazılımlarına kadar pek çok kritik bileşeni, kendi bilgi birikimleriyle geliştirdi. Bu süreçte gerçek saha koşullarını dikkate alan, güvenilir, dayanıklı ve işlevsel bir sistem ortaya koymak için yoğun bir Ar-Ge çalışması yürüttüler. Savunma sanayisi açısından bakıldığında, bomba imha ve mayın tarama gibi yüksek risk içeren görevlerde insan hayatını koruyacak otonom sistemlerin geliştirilmesi büyük önem taşıyor. Eclipse’in yüzey taraması yapabilmesi, robotik kolu, keşif dronu, kamera ve sensörleriyle çevresini analiz edebilmesi, zorlu hava şartlarında çalışabilecek şekilde tasarlanması, projenin sahip olduğu teknolojik potansiyeli açıkça gösteriyor” diye konuştu.

“Saha testleriyle destekledik”
Doç. Dr. Ekim, sözlerini şöyle sürdürdü: “Öğrencilerimiz, bu robotu tasarlarken birçok mühendislik yöntemini bir arada kullandı. Süspansiyon sistemi ve robot kol prototipi üzerinde statik analizler gerçekleştirdiler, elektronik donanım için özel tasarım ve lehimleme çalışmaları yaptılar, yazılım tarafında ise görüntü işleme ve kontrol sistemlerini geliştirdiler. Laboratuvar ortamındaki çalışmalarını saha testleriyle destekleyerek robotun gerçek koşullardaki performansını değerlendirdiler. Bu süreç; onların problem çözme, sistem tasarlama, ekip çalışması, proje yönetimi ve mühendislik kararları alma becerilerini çok güçlü biçimde geliştirdi. EFES 2026 Savunma Bilim ve Teknolojileri Proje Yarışması gibi ülke genelinde çok sayıda nitelikli projenin yer aldığı önemli bir organizasyonda finale kalmaları, öğrencilerimizin teknik yeterliliğinin de somut bir göstergesi.”

“Güçlü ve umut verici”
Öğrencileriyle gurur duyduğunu belirten Doç. Dr. Ekim, “Genç mühendislerimizin, ülkemizin savunma teknolojileri alanındaki ihtiyaçlarına çözüm üretebilecek düzeyde yenilikçi projeler geliştirmesi bizleri son derece mutlu ediyor. İzmir Ekonomi Üniversitesi olarak öğrencilerimizin yalnızca iyi birer mühendis olmalarını değil; aynı zamanda toplumun güvenliği, yaşam kalitesi ve geleceği için teknoloji üretebilen bireyler olarak yetişmelerini çok önemsiyoruz. Eclipse, bu yaklaşımın güçlü ve umut verici bir sonucu oldu” ifadelerini kullandı.

Çantaya sığan bomba imha robotuna şehidin adını verecekler

İzmir Mazhar Zorlu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nden bu yıl mezun olan Ahmet Karaca ve Himmet Yalçın Çelik, bir sırt çantasına sığabilecek büyüklükte bomba imha robotu tasarladı. Gençlerin bu projesi, İzmir Ekonomi Üniversitesi Meslek Yüksekokul Müdürü Burçin Cepkenli Önder’in dikkatini çekti ve ikili çalışmalarını üniversitenin laboratuvarında sürdürmeye başladı. Genç yetenekler şimdiden savunma sanayi şirketleriyle görüşmelere başlarken, “Yıldırım A-1” adını verdikleri robotun ismini ise ilginç bir tesadüf sonucu değiştirmeye karar verdi. 2018 yılında Zeytin Dalı Harekatı sırasında mayın patlaması sonucu şehit olan Uzman Çavuş Ali Akdoğan’ın annesi Fatma Akdoğan ile tanışan Karaca ve Çelik, bomba imha robotuna şehidin adını vermeye karar verdi. Anne Akdoğan, oğlunun isminin böyle bir projede yer alacak olması nedeniyle gururlu olduğunu belirterek, gençlere teşekkür etti.

Şehit annesiyle tanışınca robotun adı “Akdoğan” oldu
Projenin planını yaptıklarını, teknik çizimlerin ardından prototip aşamasına geçeceklerini kaydeden Ahmet Karaca, “Bizim yerli ve milli olan büyük ve orta düzeyde bomba imha araçlarımız var. Bu robotların yazılımı veya bir parçası bozulduğunda yerli ve milli olsalar dahi parçasını bulmak veya yazılımı düzeltmek çok büyük zaman alıyor. Küçük düzeyde bomba imha robotlarının Avrupa’da birkaç çalışması var ancak Türkiye’de yapılmış böyle bir cihaz yok. Robotumuzun adını Yıldırım A-1 olarak planlamıştık ancak geçen hafta bir şehit annesi ile tanıştık. Oğlu Ali Akdoğan, 2018’de Zeytin Dalı Harekatı’nda mayın patlaması sonucu şehit olmuştu. Şehit annesi Fatma Hanım ile sohbetimizden çok etkilendik. Oğlu mayın patlaması nedeniyle şehit olmuştu, biz de bomba imha robotu geliştiriyorduk. Bu sebeple arkadaşımla birlikte robotumuzun adını Akdoğan A-1 olarak değiştirdik” dedi.

İlk prototipi yapılacak
Himmet Yalçın Çelik ise, “Bomba imha robotumuz bir sırt çantasına sığabilecek büyüklükte olacak. Bomba imha uzmanı çantayı sırtına takacak, ihbar yapılan bölgeye gidip çantayı yere koyacak. Üzerinde fünye bulunan uzaktan kumanda ile robotu kullanacak. Diğer bomba imha araçlarına göre çok daha pratik bir robot hazırlamış olacağız. Proje tasarım aşamasında. 2-3 ay içerisinde ilk prototipi yapmış olacağız” diye konuştu.
Ahmet Karaca ve Himmet Yalçın Çelik, şehit annesi Fatma Akdoğan’ı da ziyaret ederek projeye oğlunun ismini vereceklerini belirtti. İki genç, şehit annesiyle tanışmalarının kendilerini çok etkilediğini, bu sebeple projelerine Akdoğan A-1 adını verdiklerini söyledi.

“Duygulandım”
Oğlunu 2 yıl önce şehit veren Fatma Akdoğan, gençlerle tanışma hikayesini şu sözlerle anlattı: “Parkta yürüyordum. Bir genç yere dondurmasını düşürdü ve peçeteyle dondurmayı alıp çöpe attı. Ben de koronadan dolayı mikrop kapar düşüncesiyle gencin yanına gidip elini dezenfekte ettim. O vesile ile gençlerle tanıştık. Onlara oğlum Ali’yi anlattım. Çok etkilendiklerini söylediler. Projelerine oğlumun adını vereceklerini duyunca çok duygulandım. Onlara teşekkür ediyorum, onlar için dua ediyorum. Bu pırıl pırıl gençler adına böyle bir proje gerçekleştirdikleri için sevindim. Ali adına da duygulandım.”

“Bizi kimse unutmadı ve yalnız bırakmadı”
İki oğlunu da aslanlar gibi yetiştirdiği için gururlu olduğunu söyleyen Fatma Akdoğan, “Çok şükür vatana millete hayırlı oldular. ’Vatan, bayrak, ezan’ dedin mi, bizim için her şey durur. Ben iki kahraman oğul yetiştirdiğim için gurur duyuyorum. Ali şehit olunca dünyamız yıkıldı ama kader. 2 yıl geçti ama bizi kimse unutmadı ve yalnız bırakmadı. Acımız çok büyük ama benim oğlumun mertebesi belli. Şimdi gençlerimiz sayesinde oğlumun adı o projeye verilecek. Çok gururluyum, onurluyum. Duygularımı anlatamam. İnşallah bu proje ile şehitlerimizin kanı yerde kalmaz. Böyle gençler oldukça şehit anneleri olarak bizim de gönlümüze su serpiliyor. Bizim çocuklarımıza değer veriliyor, öçleri alınıyor. Rabbim onlara el uzatanlara fırsat vermesin” ifadelerini kullandı.

Gençlere mentorluk yapıyorlar
İzmir Ekonomi Üniversitesi Meslek Yüksekokul Müdürü Burçin Cepkenli Önder ise, meslek yüksekokulu olarak meslek liseleri ile iletişim halinde olduklarını, liseli gençlere mentorluk yaptıklarını belirtti. Önder, “Meslek liseleri devlet meselesi, meslek yüksekokulları da ülkemizin geleceğinin meselesi. Buradan yola çıktık ve göreve geldiğim günden beri meslek liselerinde ortaya çıkarılan projelere mentorluk yapıyoruz. İzmir Ekonomi Üniversitesi Meslek Yüksekokulundaki tüm hocalarımızın bu konuda mentorluk eğitimleri almasını sağladık ve meslek liselerinin içlerine girdik” dedi.

“Pazarda büyük ihtiyaç var”
Bomba imha robotu tasarısı hakkında konuşan Önder, şunları söyledi: “Öğrencilerimiz bomba imha cihazı tasarlamak üzere savunma sanayiindeki şirketlerle yazışmaya başladı. Biz de öğrencilerimize üniversitemizin laboratuvarını açtık, ekipmanlarını sağladık. Sırt çantasına sığabilecek boyutlarda bir bomba imha cihazı tasarladılar. Türkiye’nin her yanındaki meslek liselerinde bu öğrencilerimiz gibi cevherler var. Biz meslek yüksekokulu olarak bu öğrencilerimizi keşfediyoruz, onlara mentorluk yapıyoruz. Lise ve üniversite tercihinde bulunacak öğrencilerin, Türkiye’nin ana eleman niteliğinde ara elemana ihtiyacı olduğunu, Türkiye’nin küresel değer zincirinin parçası olabilmesi için onlara ihtiyaç olduğunu hatırlamasını isterim. Projemiz şu anda henüz tasarı aşamasında. Savunma sanayi alanında lider şirketlerin mühendisleri, öğrencilerimizle tanışmak istedi. Dünyada sırt çantasına sığabilecek bir bomba imha cihazının olmadığını, pazarda buna çok büyük ihtiyaç olduğunu söylediler.” (İHA)