Beyin fonksiyonlarına ses dalgalarıyla müdahale

İEÜ Medical Point Hastanesi’nde görevli SAS Metodu Yetkili Uygulayıcısı Odyolog Merve Topaloğlu, beyin fonksiyonlarının gelişimini destekleyen SAS İşitsel Aktivasyon Programları hakkında önemli bilgiler verdi. SAS İşitsel Aktivasyon Programları’nın ses dalgaları kullanılarak yürütülen ve beyin fonksiyonlarının gelişimini destekleyen bir yöntem olduğunun altını çizen Topaloğlu, “Sinirbilim ve beyin plastisitesi alanlarındaki araştırmalara dayanarak geliştirilen, bu programlar, ses dalgaları, tonlar, müzik ve konuşma sesleri gibi çeşitli akustik özellikler içeren uyaranlar kullanarak, kulaklar aracılığıyla beyin bölgeleri ve yarım küreler arasındaki bağlantıları nöroplastisiteyi uyararak güçlendiriyor. SAS programları, her bireyin ihtiyaçlarına özel olarak hazırlanıyor. Algı, dikkat, bellek, düşünme, planlama, karar verme, öğrenme, dil, konuşma, sosyal biliş ve beden kontrolü gibi önemli beyin işlevlerine katkı sağlayarak, beynin iletişim ve işbirliği yolaklarının daha dengeli, uyumlu ve verimli çalışmasına yardımcı oluyor.” dedi.

‘Pozitif değişimler görüyoruz’
Programın hedeflerinin de altını çizen Topaloğlu, “Beynin iki yarım küresi arasındaki iletişimi artırmak, bilmekle alakalı becerileri, dikkat ve konsantrasyonu, motor becerileri, duygu-durum ve davranış becerilerini geliştirmeyi hedefliyoruz. Ayrıca dil ve konuşma becerilerini, okuma ve yazma süreçlerini, dürtüsel davranışları iyileştirmek ve duyusal işlemleme becerilerini geliştirmek de amaçlanıyor. SAS Dinleti Programları, 3 yaş ve üzeri tüm yaş gruplarına hitap ediyor. Bu yöntem, beyin fonksiyonlarını geliştirme ve nöroplastisiteyi destekleme konusunda umut vaat ediyor. SAS Dinleti Programları, danışan ile hastanın yaşam kalitesini artırarak hayatlarında pozitif değişimlere neden olabiliyor. Kulaklarımız beynimize açılan kapılardır” diye konuştu.

Topaloğlu; Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), disleksi, öğrenme güçlükleri, dil ve konuşma bozuklukları, sosyal ve davranışsal problemler, duygudurum bozuklukları, nörolojik temelli otizm spektrum bozuklukları, Asperger sendromu, Down sendromu, serebral palsi, beyin hasarı ve bilmekle ilgili bozukluklar gibi durumlarda da SAS Dinleti Programı’nın etkin bir şekilde uygulandığının da altını çizdi. iha

Egede İzmir Haber

Beyin implantı ile Parkinson hastalığının semptomlarının tersine çevrildiği gözlemlendi. Yapılan deney, tedavisi olmayan Parkinson hastalığı için umut oldu.

Beyin implantı, Parkinson hastalığına çözüm oluyor

Sözcü Gazetesi’nin haberine göre bir Parkinson hastasının, beynine yerleştirilen küçük bir cihazla hastalık semptomlarının azaldığı görüldü. İlk defa yapılan deney Tony Howells isimli Parkinson hastası üzerinde uygulandı.

Bristol’deki Southmead Hastanesi, dünyada küçük derin beyin stimülasyonu (DBS) cihazını implante eden ilk hastane. Cihaz, beynin hasarlı bölgelerine elektriksel darbeler ileterek çalışır.

Tony Howells, cihazı 2019’da implante ettirdi. BBC’ye operasyondan önce yürüyüşe çıkmaya çalıştığında, ancak arabadan sadece 200 metre uzaklaşabildiğini, operasyondan 12 ay sonra ise 4 kilometre yürüdüğünü söylüyor.

TEDAVİ YÖNTEMİ HALİNE GELEBİLİR

Sinir sisteminin uzun süreli dejeneratif bir hastalığı olan Parkinson hastalığının tedavisi yok.

Semptomlar istemsiz titreme, yavaş hareket ve sert, esnek olmayan kasları içeriyor.

Howells, Parkinson hastalığı için şunları söylüyor: “Başınıza gelene kadar ne kadar sinir bozucu olduğunu anlayamazsınız. Ayakkabı bağcıklarını takmak bile büyük bir operasyon… Günlük yaşamınızı hiç bitmeyecek şekilde etkiler.”

Çoğu insan 50 yaşın üzerindeyken semptomlar geliştiriyor, ancak 20 hastadan yaklaşık 1’i 40 yaşın altındayken de bu hastalığın belirtilerini göstermeye başlayabiliyor.

DBS ameliyatı şu anda, kalp pili gibi bir pilin, derinin altından beyne giden tellere bağlı göğüs veya mide bölgesine implante edilmesiyle gerçekleşiyor.

DBS sistemi, kafatasına implante edilen cihaz için küçük bir pil sistemi içeriyor. Daha sonra beynin hedeflenen bölgelerine elektriksel uyarılar iletiyor.

Bu operasyonu gerçekleştirmek sadece üç saat sürüyor.bundle

Ege’de İzmir Haber

Dikkat Uyku Bozukluğu Beyni Hızlı Yaşlandırıyor!

kalitesiz ve düzensiz uykunun, beyni hızla yaşlandırdığını, bu nedenle sağlıklı beyin yaşlanması için, doğru uyku alışkanlığı edinmenin sanılandan çok daha önemli olduğunu vurguluyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Mustafa Seçkin, 16-22 Mart Dünya Beyin Farkındalığı Haftası kapsamında sağlıklı uykunun beyin sağlığındaki önemini anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Her ne kadar yaşamımızı kolaylaştıran altın kurallar olsa da, bunlar ancak uygulandıklarında değerli oluyor, amacına ulaşıyor. Günümüzde ortalama yaşam süresinin uzamasıyla, sağlıklı yaşlanma bugün tüm dünyada oldukça önemli konuma gelmiş olup, özellikle Alzheimer ve Parkinson hastalığı gibi çağın korkutucu hastalıklarının başı çektiği nörodejenetarif hastalıklara karşı genç yaşlardan itibaren bazı kurallara uymayı ihmal etmemek gerekiyor. Beyin sağlığına dikkat çekmek amacıyla her yıl Mart ayının üçüncü haftası Dünya Beyin Farkındalığı Haftası olarak kutlanıyor.

 son yıllarda yapılan bilimsel çalışmaların, Alzheimer ve Parkinson hastalığı gibi çağın korkulu nörodejeneratif hastalıkları ile uyku arasında iki yönlü ilişki bulunduğunu ortaya koyduğunu belirterek “Yani uyku bozukluğu, bu iki önemli hastalığın riskini artırabildiği gibi, Alzheimer ve Parkinson hastalığının ilk bulgularından biri de olabiliyor. Alzheimer hastalarındaki unutkanlık, isimlendirme güçlüğü gibi bilişsel bozukluklar veya Parkinson hastalığındaki el titremesi, hareketlerde yavaşlama gibi motor bulgular başlamadan 10-20 yıl önce kişide uyku bozuklukları ilk bulgular olarak başlayabiliyor. Yapılan bilimsel çalışmalar; özellikle REM uykusu davranış bozukluğu adı verilen, uyku sırasında kişinin rüyasını yaşıyormuşçasına kollarını, bacaklarını aşırı hareket ettirdiği, bazen bağırma şeklinde sesler çıkarabildiği spesifik bir uyku bozukluğunun nörodejeneratif hastalıkların yıkıcı yansımaları ile direk ilişkili olduğunu ortaya koyuyor” diyor.

Beyni toksik maddelerden temizliyor!

Sağlıklı bir uykunun amiloid denilen ve Alzheimer oluşumunda önemli bir yere sahip olan toksik özellikteki proteinin beyinden temizlenerek atılmasına katkıda bulunduğunu vurgulayan Dr. Mustafa Seçkin şöyle konuşuyor: “Henüz bu yılın başında yayınlanan bir çalışmada sağlıklı genç bireylerin, bir gece uykusuz bırakıldıktan sonra beyinlerindeki amiloid ve tau proteinlerinin miktarlarının arttığı gösterilmiştir. Alzheimer hastalığında beyin fonksiyonlarının bozulmasına, zamanla hücre ölümüne ve beyin hacminin küçülmesine yol açan patolojinin sorumlusu olarak kabul edilen anormal yapıdaki amiloid ve tau proteinleri uyku sırasında beyinden doğal olarak temizlenip uzaklaştırılır. Dolayısıyla kaliteli ve düzenli uyku Alzheimer hastalığı açısından risk taşıyan bireylerde patolojik süreci yavaşlatan, hastalığın başlama yaşını geciktiren ve tanı almış hastalarda hastalığın ilerleme hızını yavaşlatan en önemli ve doğal etkenlerden biridir. Bu nedenle genç yaşlardan itibaren doğru uyku alışkanlığı edinmek sağlıklı beyin yaşlanması için büyük önem taşımaktadır.”

Stres, sinirlilik, kaygı ve depresyona yol açabiliyor!

Uyku kalitesi her şeyden önce kişinin duygudurumu üzerinde doğrudan etkiye sahip olup, kişinin kendini daha iyi hissetmesini sağlarken; uyku bozuklukları ise depresyon, sosyal izolasyon, stres, kaygı, sinirlilik gibi duygudurum bozukluklarına yol açabiliyor. Pek çok hastada bu gibi duygudurum bozukluklarının, uyku bozukluğunun düzeltilmesi ile ortadan kalkabildiğini belirten Nöroloji Uzmanı Dr. Mustafa Seçkin “Ayrıca uyku bozukluklarının beyin damar hastalıkları ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Özellikle Obstrüktif (tıkayıcı) Uyku Apne Sendromu olan hastalarda inme geçirme riski artmaktadır. Uyku kalitesinin bozuk olması migren ve diğer baş ağrıları için en önemli tetikleyicilerden birisidir. Öğrenme ve uyku arasında da direkt bir ilişki olduğunu söyleyebiliriz. Uyku, gün içinde öğrendiğimiz yeni bilgilerin uzun süreli belleğe aktarılmasını sağlar. Ayrıca yeni hobiler edinebilmek ve fiziksel beceriler geliştirebilmek için de uyku kalitesi büyük önem taşır” diyor.

Uykunun süresi değil kalitesi önemli!

Uyku kalitesi iyi olmadığında uzun süre uyumanın bir faydası olmadığını, ideal uyku süresi kişiden kişiye değişmekle birlikte, ortalama 7-8 saatlik uykunun yeterli olacağını belirten Dr. Mustafa Seçkin şöyle konuşuyor: “Uyku ve genetik ilişkisinin incelendiği çalışmalarda, ADRB1 veya DEC2 genlerindeki mutasyona sahip kişilerin, 4-6 saatlik uyku ile oldukça dinlenmiş olarak uyanabildikleri gösterilmiştir. Uyku alanındaki bu gelişmeler sonucunda son yıllarda uyku süresinden ziyade “uyku kalitesi” kavramı üzerinde durulmaktadır. Buna karşın çok geç saatlerde uyuyup öğlen saatlerinde uyanmanın aynı oranda dinlendirici olmadığı bilinmektedir.”

Kaliteli bir uykunun 6 kuralı!

• 30 dakikadan kısa sürede uykuya dalmak
• Bir defadan fazla uyanmamak
• Gece uyanma durumunda 20 dakika içerisinde uykuya yeniden dönebilmek
• Yataktaki sürenin en az yüzde 85’ini uyuyarak geçirmek
• Derin uykunun yeterli miktarda olması
• Özellikle beyinde melatonin düzeylerinin yüksek olduğu gece 23:00 – sabah 06:00 saatleri arasında uykuda olmak

Uyku ilaçlarını gelişigüzel kullanmayın!

uyku ilaçlarının yaşlı bireyleri gençlerden çok daha fazla etkileyebildiğini ve ciddi yan etkilere neden olabildiğini belirterek “Bu nedenle uyku yapan (sedatif) ancak aşırı sersemlik ve unutkanlığa neden olan ilaçlardan kaçınılmalıdır. Yeni ilaç başlamadan önce (varsa) uyku kalitesini bozan diğer ilaçları kesmek veya saat/doz ayarlaması yapmak gerekir.Uyku için kullanılan bazı ilaçlar Parkinson hastalığı benzeri yan etkiler yapabilirler. Bu nedenle nöroloji uzmanına danışmadan uyku ilacı kullanmamak gerekir” uyarısında bulunuyor. Uyku bozukluklarının, kolayca tanı konulabilir ve tedavi edilebilir nörolojik hastalıklar arasında yer aldığını söyleyen Dr. Mustafa Seçkin, uyku bozukluklarının tedavisinin ek nörolojik ve sistemik problemlerin de önlenmesi için büyük önem taşıdığını vurgulayarak şöyle konuşuyor: “Uyku laboratuvarlarında geçirilen bir gecelik süre içerisinde yapılan uyku testi (polisomnografi) ile hastaların uyku derinliği, solunum paternleri, kas tonusundaki değişiklikler ve kol-bacak hareketleri ölçülerek kaydedilmektedir. Uyku bozukluğunun tipine göre ilaç ve ilaç dışı tedavilerle hastaların yaşam kaliteleri artırılmakta, dolayısıyla uyku bozukluklarının beyin sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri önlenebilmektedir.”

Kafatası Kemiğini Çıkarıp Tümörü Temizlediler

Konya’da askerlik yapan 25 yaşındaki Yakup Kızılay, terhisine bir hafta kala gittiği kulak burun boğaz doktoruna artan baş ağrılarından bahsetti.

Tomografi çekilen Kızılay’ın beyninde tümör tespit edildi. Kızılay, İzmir’e geldikten sonra Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Bölümü’ne başvurdu. Burada yapılan müdahaleyle hayati risk taşıyan tümörden kurtulan Kızılay, yaşama yeniden bağlandı.

Yakup Kızılay, tesadüfen öğrendiği rahatsızlığı nedeniyle zor bir dönem geçirdiğini anlatarak, ameliyat sonrası oluşabilecek riskler nedeniyle büyük korkular yaşadığını söyledi.

Tetkiklerin ardından zorlu geçeceğini düşündüğü ameliyata çekinerek hazırlandığını aktaran Kızılay, “Ameliyatın 7 saat sürmesi bekleniyordu ama hızlı geçti, bir an önce çıkardı beni doktorum. Tedavi süreci için de elinden geleni yaptı. İyileşme süreci biraz geç bekleniyordu, erken toparlandım.  Şu anda herhangi bir sıkıntım yok ufak tefek ağrılar dışında. Hastaneye daha erken müracaat etsem sonucu daha önce öğrenecektim. Artık en ufak bir sıkıntım olduğunda hastaneye geleceğim.” dedi.

Kızılay, ameliyat sonrası beyninden çıkan tümörü görünce şaşkınlık yaşadığını, kemiğe yapışmış ve kemik sertliğine dönüşen kitleyi görünce ne kadar ciddi bir operasyon geçirdiğini anladığını dile getirdi.

Yeniden sağlığına kavuştuğu için mutlu olduğunu ifade eden Kızılay, operasyonu gerçekleştiren Doç. Dr. Hülagü Kaptan ve ekibine teşekkür etti.

– “Rastladığımız ender durumlardan biri”

Ameliyatı gerçekleştiren Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Bölümünde görevli Doç. Dr. Hülagü Kaptan, beyin tümörü, bel ve boyun fıtığı gibi ameliyatları gerçekleştirdiklerini zaman zaman ise değişik değişik öykülerle hastaların kendilerine müracaat ettiğini söyledi.

Tetkikler sonrasında beynin en değerli yeri olarak nitelendirilen sol tarafında 5×5 santimetre büyüklüğünde tümör tespit ettiklerini aktaran Kaptan, hastayla operasyonun risklerini paylaştıktan sonra 6 kişilik bir ekiple ameliyatı gerçekleştirdiklerini kaydetti.

Kaptan, zor bir ameliyat sürecine hazırlandıklarını ifade ederek, şu bilgileri verdi:

“7-8 saati bulabilecek bir operasyon planlamıştık. Ameliyata girdiğimiz zaman cildi geçiyoruz, daha sonra çok kabaca söylemek gerekirse kafa kemiğini kaldırıyoruz. Burada bir problemle karşılaştık çünkü kemiği kaldıramadık. Çünkü tümör bir kemik yapısı haline dönüşmüş ve kafa kemiğine yapışıktı. Bu bizim rastladığımız ender durumlardan birisiydi. Bayağı uğraştık, bunu ayıramadık. Sonradan etrafını dönerek güzel bir şekilde tam olarak tümörü çıkardık. Tabii bu hasta için çok büyük bir şans oldu. Bu tümörlerin tam olarak çıkması zaman zaman zor olabiliyor. Uzun işlemler gerektiriyor. Burada ise bir kemik yapı tamamen beynin içerisinde bir diş gibi ama bir taraftan da baktığınız zaman beyinle kendisi arasında sınırlar koymuş bir şekilde ortadaydı. Tümörü tam olarak çıkardık ameliyat çok hızlı bir şekilde sona erdi. Beklediğimizden daha hızlı bir şekilde, yaklaşık 1 saatte sonlandı. Hastamızın yoğun bakım sürecine ihtiyaç olmadı. Ameliyat öncesinde karşılaşabiliriz dediğimiz problemlerin hiç birisiyle karşılaşmadık.”

– “Tecrübemizi meslektaşlarımızla paylaşacağız”

Hastadan alınan tümörün patoloji sonucunun da iyi çıktığını, bunun da kendilerini mutlu ettiğini anlatan Kaptan, ameliyat sonrası Kızılay’da herhangi bir konuşma bozukluğu oluşmadığı gibi el, kol ve bacaklarında güçsüzlüğün gerçekleşmediğini ifade etti.

Kaptan, tümörün yapışık olduğu kemik gibi şekillendiğini ve ilk kez böyle bir durumla karşılaştıklarını aktararak, “Beyin ameliyatında riskler var haliyle. Konuşma bozukluğu, yürüme güçlüğü karşımıza çıkabilir. Bunları planladık fakat bu tümör bir kemik, bir diş gibi 5 santimetreye 5 santimetre büyüklüğü de vardı. Bir parça olarak çıktığı için bizi çok şaşırttı hem de sevindirici oldu, hem hasta açısından hem bizim açımızdan.” dedi.

Gerçekleştirdikleri operasyonun tıpta az rastlanan türde olduğunu ve bu nedenle tecrübelerini diğer meslektaşlarıyla paylaşacaklarını aktaran Kaptan, “İlginç vakaları biz değişik kongrelerde poster olarak, tebliğ sözel sunum olarak sunuyoruz, meslektaşlarımızla paylaşıyoruz. Daha sonra da bunu olgu sunumu olarak yayınlayacağız dergilerde. Tecrübemizi Türkiye’deki ve dünyadaki diğer meslektaşlarımızla paylaşacağız.” ifadelerini kullandı.  (AA)