Antibiyotik direnci artık geleceğin değil, bugünün meselesi

Medicana Sağlık Grubu Enfeksiyon Hastalıkları Bölümü’nden Uzm. Dr. Tuğba Kızılok Erdoğan, “Antibiyotik direnci artık geleceğin değil, bugünün meselesidir. En büyük risk, yalnızca yeni ilaç bulamamak değil, doğru tedaviyi hastaya yeterince hızlı ulaştıramamaktır” dedi.
Gelişen tıbbi teknolojilere rağmen antibiyotik direncinin gelecekte karşılaşılabilecek muhtemel bir risk değil, doğrudan hastane pratiğinde tedavi kararlarını belirleyen somut bir konu olduğunu belirten Medicana International İzmir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Tuğba Kızılok Erdoğan, özellikle yoğun bakım ünitelerindeki tablonun önemine dikkat çekti. Küresel sağlık otoritelerinin değerlendirmelerine de atıfta bulunan Uzm. Dr. Tuğba Kızılok Erdoğan, dirençli mikroorganizmaların sadece enfeksiyon tedavilerini değil, cerrahi müdahaleleri, organ nakillerini ve kemoterapi süreçlerini de yakından ilgilendirdiğini ifade etti. Uzm. Dr. Tuğba Kızılok Erdoğan, mevcut direnç artış hızının yeni antibiyotik geliştirme süreçlerinin önüne geçtiğini belirterek sürecin hassasiyetle yönetilmesi gerektiğini vurguladı.

Klinik süreçlerde zaman ve tanı hassasiyeti
Hastane enfeksiyonlarında doğru tedaviye ulaşma süresinin belirleyici rol oynadığını ifade eden Uzm. Dr. Tuğba Kızılok Erdoğan, “Dirençli bakteriler karşısında en önemli faktör doğru zamanda müdahale edebilmektir. Yoğun bakım şartlarında ampirik başlayan tedavilerin etkisiz kalması durumunda klinik tablo hızla ilerleyebilmektedir. Diğer taraftan, direnç endişesiyle gereğinden geniş spektrumlu ilaçların tercih edilmesi de mikrobiyom dengesine ve dirençli suşların seçilmesine zemin hazırlamaktadır. Bu noktada klasik kültür yöntemlerinin sunduğu veriler ile PCR tabanlı hızlı moleküler tanı sistemlerinin entegre edilmesi klinisyenlere değerli zaman kazandırmaktadır” dedi.

Alternatif tedavi yaklaşımları ve araştırmalar
Son çare antibiyotik kavramının tek bir ilacı işaret etmediğini, tedavinin patojen türüne ve enfeksiyon odağına göre şekillendiğini ileten Uzm. Dr. Tuğba Kızılok Erdoğan, sözlerine şöyle devam etti:
“Çoklu ilaç direnci gösteren vakalarda öncelikli adım, drenaj veya debridman gibi yöntemlerle enfeksiyon odağının kontrol altına alınmasıdır. Son dönemde gündeme gelen bakteriyofaj tedavileri ve yapay zekâ destekli moleküler keşif çalışmaları umut verici adımlardır. Ancak bu teknolojiler henüz klinik kullanımda standart tedavilerin yerini alacak düzeyde değildir. Biyofajların konakçı özgüllüğü, direnç gelişimi ve dozaj standartları gibi araştırılan yönleri bulunmaktadır. Yapay zeka ise ilaç keşif zincirini hızlandırsa da klinik Faz süreçlerinin tamamlanması zorunludur.”

Enfeksiyon kontrolü ve bütüncül mücadele
Direnç gelişimini sınırlandırmanın en etkili yolunun enfeksiyon oluşumunu engellemek olduğunu dile getiren Uzm. Dr. Tuğba Kızılok Erdoğan, “Hastane içi bulaş riskini önlemede en güçlü unsur standart enfeksiyon kontrol önlemleridir. El hijyeni, izolasyon protokolleri, çevresel dezenfeksiyon ve genomik sürveyans çalışmaları aksatılmadan yürütülmelidir. Akıllı hastane sistemleri ve dijital uyarı mekanizmaları karar destek süreçlerini kolaylaştırsa da temel enfeksiyon kontrol kurallarının yerini alamaz. Antibiyotik direnciyle mücadelede doğru ilaç kullanımı, tanı imkanlarının güçlendirilmesi, ekonomik teşvik modelleri ve insan, hayvan ile çevre sağlığını kapsayan Tek Sağlık yaklaşımı bir bütün olarak uygulanmalıdır” değerlendirmesinde bulundu.

Antibiyotik Kullanan Hastanın Hayatını Kaybettiği İddiası

Narlıdere Belediye Başkanı Abdül Batur’un yeğeni olan ve aynı zamanda makam şoförlüğünü yapan Aras için Narlıdere Merkez Camisi’nde tören düzenlendi.

Törene, Aras’ın ailesi ve yakınları, CHP İzmir Milletvekili Atilla Sertel, CHP İzmir İl Başkanı Deniz Yücel, Narlıdere Belediye Başkanı Abdül Batur, protokol üyeleri ve vatandaşlar katıldı.

Aras’ın cenazesi, öğleyin cenaze namazı kılınmasının ardından Yukarı Köy Mezarlığı’nda defnedildi.

Narlıdere Belediye Başkanı Abdül Batur, yeğeninin antibiyotik kullanımına bağlı olarak hayatını kaybettiğini, ölüm nedeninin belli olduğunu, bu nedenle otopsi istemediklerini belirtti.

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi yetkilileri de cumartesi günü hastanelerine gelen Aras’ın dünantibiyotik kullanımına bağlı deri kaybı ve şok tablosuyla hayatını kaybettiğini belirtti.

Bir ay önce hayatını Zeynep Acar ile birleştirdiği öğrenilen Aras, geçen hafta soğuk algınlığı şikayetiyle hastaneye başvurmuş, uygulananantibiyotik tedavisinin ardından dudaklarının şişmeye başlamasıyla özel hastanede tedavi altına alınmıştı.

Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine, ardından ise Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine kaldırılarak yoğun bakım servisinde tedavi gören Aras dün hayatını kaybetmişti.  (AA)

Egede İzmir Haber

Gereksiz Antibiyotik Kullanımının Önüne Geçecek Çalışma

Dr. Naşide Gözde Durmuş (33), kanserin erken teşhisi için ucuz, hızlı ve cep telefonuyla uyumlu geliştirdiği test çalışmalarıyla dünyanın saygın bilim dergilerinden MIT Technology Review tarafından, 2015’te “tıpta ve biyolojide çığır açan” liderlerden biri olarak seçildi. Başarılı çalışmalarını sürdüren Durmuş, AA muhabirine, ilkokul 3. sınıfta enfeksiyonel bir hastalık geçirdiğini, tedavisinin de 5. sınıfın sonuna kadar devam ettiğini söyledi.

Yaklaşık 3 yıllık tedavisi boyunca vücuttaki bakterilerin yok edilmesi için farklı antibiyotikler kullandığını belirten 33 yaşındaki Durmuş, doktorların her seferinde “bu ilacı deneyelim, geçer mi bakalım” dediğini aktardı.

Üniversitedeki moleküler biyoloji eğitiminde bakteri direncinden etkilendiğini, o nedenle farklı antibiyotikler kullandığını ve tedavinin uzadığını fark ettiğini ifade eden Durmuş, bu tecrübenin kendisini bakteriyle mücadelede hangi antibiyotiğin işe yarayacağının kısa sürede belirlenmesi, her hastaya kendi bakterisine göre ilaç tedavisi uygulanması konusunda çalışmaya yönlendirdiğini dile getirdi.

– Günler yerine bir saatte sonuç

Çalışmasında manyetik levitasyonla (bir cismin elektromanyetik alan tarafından havaya kaldırılması, havada tutulması olayı) uçurduğu hücrelere ilaç taraması yaptığını aktaran Durmuş, ilacın etki göstermesi üzerine canlılığını yitiren hücrelerin düştüğünü, ilaca direnç gösterenlerin ise havada kalmaya devam ettiğini anlattı.

Laboratuvar deneylerinde bakterilerin antibiyotiğe gösterdiği tepkilerin bu yolla belirlenmesinde başarı sağlandığı ifade eden Durmuş, “Bir saatlik bir ilaç tarama testi bu. Bakterilerde önemli bir konu ilaç belirleme. Bakteri için hastaya bir antibiyotik verileceği zaman bakteriden kültür alınıyor, o kültür 2-3 gün hastane ortamında büyütülüyor, bu işlemle hangi antibiyotik işe yarayacak o anlamaya çalışılıyor. Benim çalışmamda ise örneklerdeki bakteri tespit edildikten sonra bir saat içinde hangi antibiyotiğin kullanılması gerektiği belirlenecek.” diye konuştu.

Dr. Naşide Gözde Durmuş, çalışmasının sonunda kısa sürede ilaç taraması yapabilecek taşınabilir, küçük bir cihaz yapmayı hedeflediğini aktararak, şöyle devam etti:

“Doktorun ofisinde ya da hastanenin laboratuvarında bu cihaz olduğunda hangi antibiyotiğin kullanılması gerektiği bir saat sonunda tespit edilecek. Böylece tedaviye başlamadan bileceğiz ki ilaç işe yarayacak ya da yaramayacak. Antibiyotikleri çok fazla aldığınız zaman antibiyotik direnci de artıyor bakteri de. Bu sefer işe yarayacak ilaç da yaramayabiliyor. Biz de bu testle ilaç çalışır mı sorusuna ‘evet’ ya da ‘hayır’ cevabını verebileceğiz. Böylece doktor tedavide o ilacı kullanacak ya da kullanmayacak. Gereksiz antibiyotik kullanılmayacak. En başarılı tedavi yolunu arıyoruz aslında. Hangi antibiyotik en kısa sürede en iyi tedaviyi verecekse hastaya o verilecek.”

Durmuş, testlerin devam ettiğini, geliştirilecek cihazın hastaların kullanımına sunulabilmesi için ise 5-10 yıllık bir sürece ihtiyaçları olduğunu sözlerine ekledi. (AA)