Kaybolan mirasın son muhafızlarından: Kelkari ve sedef kakma ustası zamana direniyor

İlmek ilmek sabır, göz nuru ve derin bir teslimiyetle şekillenen zanaatlar, zamana meydan okuyan duruşuyla geçmişi geleceğe bağlıyor.
Ihlamur, ceviz veya gürgen ağacının usta ellerde dile geldiği kelkari sanatı, sadece bir zanaat değil aynı zamanda ahşaba fısıldanan bir ömür hikayesi olarak dikkat çekiyor. İzmir’in Menderes ilçesinde yaşayan ve günümüzde bu sanatı yaşatan az sayıdaki isimden biri olan 55 yaşındaki Mehmet Ağça da çıraklıktan bu yana yıllarını tezgah başında geçiriyor. Kelkari sanatının öfkeyi kabul etmediğini ve tam bir sabır işi olduğunu vurgulayan Ağça, “Yanlış bir çekiç darbesi, günlerce süren emeği bir anda yok edebilir. Biz bu tezgahlarda sadece ahşabı değil, kendi nefsimizi de yontuyoruz” diye konuştu.
Bir diğer köklü miras olan sedef kakma işlemeciliği ise deniz kabuklarının pırıltısını, ceviz ağacının koyu asaletiyle buluşturuyor. İnce gümüş tellerin ahşaba çakılması ve ardından özenle açılan yuvalara sedeflerin yerleştirilmesiyle icra edilen bu sanat, bir göz nuru projesi olarak biliniyor. Sedefin parıltısı altında saklanan zorluklara değinen usta Mehmet Ağça, malzemenin doğası gereği sert ve kırılgan olduğunu ifade etti. Doğru ışıkla buluştuğunda ortaya çıkan gökkuşağı renklerinin çekilen tüm zahmete değdiğini dile getiren Ağça, bu mesleğin sadece el becerisi istemediğini, güçlü bir göz, sarsılmaz bir bilek ve en önemlisi büyük bir aşk gerektirdiğinin altını çizdi.
Geleceksizlik kaygısının mesleğin en can yakıcı noktası olduğunu belirten emektar usta, çırak bulamadıklarını ve kültürün öksüz kaldığını vurguladı. Sanatın ayakta kalabilmesi için devlet desteğinin ve yerel yönetimlerin açacağı kursların büyük önem taşıdığına dikkat çeken Ağça, bu ürünlerin hak ettiği değeri görmesi gerektiğine işaret etti. Bu toprakların kimliği, ruhu ve hafızası konumunda olan geleneksel sanatlar için acilen önlem alınması gerektiğini belirten uzmanlar, dükkanların kapısına vurulacak her kilidin, tarihten bir yaprağın daha kopup gitmesi anlamına geleceği uyarısında bulundu.

Çeşme Halk Eğitim Merkezi’nden yıl sonu konserinde müzik ve sanat şöleni

Müzikseverlerin büyük ilgi gösterdiği konser, sanatın birleştirici gücünü bir kez daha gözler önüne serdi.
Uzun yıllardır Çeşme Halk Eğitim Merkezi’nde müzik eğitimi veren Müzik Öğretmeni Leyla Ildır’ın hazırlayıp yönettiği konserde, yıl boyunca mandolin eğitimi alan kursiyerler sahne aldı. Yaklaşık 60 kursiyerin yer aldığı programda, dönem boyunca sürdürülen özverili çalışmaların meyveleri izleyicilerle buluştu. Akustik atmosferin sağladığı doğal ortamda gerçekleştirilen konserde sesler, ezgiler ve duygular aynı sahnede buluşurken, kursiyerlerin sergilediği performanslar izleyicilerden büyük alkış aldı. Program kapsamında keman ve piyano eğitimi alan öğrenciler de sahneye çıkarak yeteneklerini sergiledi. Genç müzisyenlerin başarılı performansları, sanatın bireysel gelişim üzerindeki olumlu etkilerini ortaya koydu.
Konserin en dikkat çekici bölümlerinden biri ise anlatıcı Didem Tarlalı’nın sunumları oldu. Kendi kaleminden çıkan özgün hikâyeleri ve duygu yüklü anlatımıyla programa ayrı bir anlam katan Tarlalı, müzik ile edebiyatı bir araya getirerek dinleyicilere unutulmaz anlar yaşattı. Eserler arasındaki geçişleri güçlendiren anlatılar, izleyiciler tarafından büyük beğeni topladı.
Konser sonunda konuşan Müzik Öğretmeni Leyla Ildır, kursiyerlerin yıl boyunca gösterdikleri azim, sabır ve disiplinin bu başarının temelini oluşturduğunu belirterek, “Müziğin insanları bir araya getiren, duyguları ortak bir dilde buluşturan en güçlü sanat dallarından biri olduğuna inanıyorum. Kursiyerlerimizin birbirlerine sevgi ve saygı içerisinde yaklaşmaları, birlikte üretmenin mutluluğunu yaşamaları ve müzik sevgisi etrafında kenetlenmeleri bizler için en büyük kazanımdır” dedi.
Ildır ayrıca, kursiyerlere, ailelerine ve konserin gerçekleşmesinde emeği bulunan herkese teşekkür ederek sanatın toplumları birleştiren evrensel gücüne dikkat çekti.
Çeşme Halk Eğitim Merkezi’nin yıl sonu konseri, müzik ve sanatın toplum üzerindeki olumlu etkilerini bir kez daha ortaya koyarken, katılımcılara unutulmaz bir kültür ve sanat akşamı yaşattı.

AK Parti Milletvekili Kasapoğlu: “Şiddetle en büyük mücadele araçlarından biri spor”

Önceki dönem Gençlik ve Spor Bakanı ve AK Parti İzmir Milletvekili Dr. Mehmet Muharrem Kasapoğlu, “Çağımızda her birimizi tehdit eden konular var. En başta olan konular. Şiddet ve bunlarla en büyük mücadele araçlarından biri belki de spor” dedi.
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı Denetimli Serbestlik Müdürlüğü ile İzmir Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü arasında gerçekleştirilen iş birliği kapsamında hayata geçirilen ‘Genç Ofis’in açılışı düzenlenen törenle yapıldı. İzmir Denetimli Serbestlik Müdürlüğü hizmet binası içerisinde bulunan ve gençlik merkezlerinden esinlenerek tasarlanan ofisin, gençlerin toplumsal yaşama uyum süreçlerini desteklemesi, psikososyal destek hizmetlerini güçlendirmesi ve yeniden suç işleme riskinin azaltılmasına katkı sağlaması hedefleniyor. 570 metrekarelik alana oluşturulan ‘Genç Ofis’ içerisinde, müzik ve el sanatları atölyesi, kitap-kahve alanı ile sosyal etkinlik alanı yer alıyor. Programda konuşan önceki dönem Gençlik ve Spor Bakanı ve AK Parti İzmir Milletvekili Mehmet Muharrem Kasapoğlu, “Spor odaklı, sanat odaklı bu mekanın, bu anlamda rehabilitasyon süreçleri açısından da kıymetli olduğunu düşünüyorum. Spor tüm kötülüklerin en güçlü panzehri. Hem önleyici aşamada bir panzehirdir. Hem de tedavi ve rehabilitasyon süreçlerinde rehabilitasyon sürecinde çok ama çok önemli bir enstrüman. Çağımızda her birimizi tehdit eden konular var. En başta olan konular. Şiddet ve bunlarla en büyük mücadele araçlarından biri belki de spor. Gençlerimizin sosyal, kültürel, sportif ve eğitim alanlarındaki gelişimlerini destekleyecek bu önemli merkezin, yeni başlangıçlara, güçlü yarınlara ve umut dolu hikayelere vesile olmasını temenni ediyorum” diye konuştu.
Törene, önceki dönem Gençlik ve Spor Bakanı ve AK Parti İzmir Milletvekili Dr. Mehmet Muharrem Kasapoğlu, İzmir Milletvekili Ceyda Bölünmez Çankırı, İzmir Cumhuriyet Başsavcısı Ali Yeldan, Cumhuriyet Başsavcı vekili Aydoğan Sansak, Cumhuriyet Savcısı Metin Tokel, Gençlik ve Spor İl Müdürü Murat Eskici katıldı. Açılış töreninin ardından katılımcılar ofisi gezerek bilgi aldı. Kasapoğlu ve Ceyda Bölünmez Çankırı, müzik yapan gençlerin performansını dinledi.

İzmirli sanatçıların eserleri Filistin’e destek olacak

8 Haziran’da İzmir Atatürk Kültür Merkezi’nde açılacak sergide, farklı disiplinlerden 35 sanatçının yaklaşık 100 eseri sanatseverlerle buluşacak. Eserlerden elde edilecek gelir ise Türk Kızılay aracılığıyla Filistin’e yönelik insani yardım faaliyetlerinde kullanılacak. Toplantıda konuşan Türk Kızılay İzmir İl Başkanı Kerem Fahri Baykalmış, Filistin’de yaşananların yalnızca rakamlarla ifade edilemeyecek büyüklükte bir insanlık dramı olduğunu söyledi. Gazze’de yaşananların tüm dünyanın gözleri önünde gerçekleştiğini belirten Baykalmış, sanatçıların desteğiyle gerçekleştirilen serginin hem yardım faaliyetlerine katkı sağlayacağını hem de kamuoyunda farkındalık oluşturacağını ifade etti.

“Filistin’de yaşananlar insanlığın vicdanını ilgilendiren meseledir”
Türk Kızılay’ın dünyanın en büyük insani yardım kuruluşlarından biri olduğunu aktaran Baykalmış, Filistin’de yıllardır devam eden yardım çalışmalarının aralıksız sürdüğünü belirtti. Baykalmış, “Filistin’de yaşananlar artık sadece bir insani kriz değil, aynı zamanda insanlığın vicdanını ilgilendiren bir meseledir. Bu sergiyle hem sanatın hem de dayanışmanın gücünü ortaya koyacağız. İnsanlar yalnızca saldırılar nedeniyle değil, eğitim, sağlık, gıda ve temiz suya erişimlerinin engellenmesi nedeniyle de yaşam mücadelesi vermektedir” dedi.

“Rakamların ötesinde bir insanlık dramı var”
Yaşananların sadece ölüm ve yaralanma istatistikleriyle değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Baykalmış, “Gazze’de neredeyse bombalanmamış bir karış yer kalmadı. İnsanlar açlık, susuzluk ve sağlık hizmetlerine erişememe nedeniyle yaşam savaşı veriyor. Dünyanın gözü önünde yaşanan bu tabloya karşı duyarlılığın sürmesi gerekiyor. Bu nedenle sanatçılarımızın ortaya koyduğu bu dayanışmayı kıymetli buluyoruz” diye konuştu.

“Sanatçılar vicdanın yanında durdu”
Tespih ve minyatür sanatçısı Nurcan Şahin ise serginin, sanatçıların ‘ortak vicdan’ hareketi olarak ortaya çıktığını ifade etti. Şahin, ‘Temel Sanat Topluluğu’ ile başlayan sürecin kısa sürede farklı disiplinlerden sanatçıların katılımıyla büyüdüğünü belirterek “Bizler sanatçılar olarak nerede durduğumuzu göstermek istedik. İnsanlığın, adaletin, vicdanın ve barışın yanında olduğumuzu eserlerimizle ifade etmeye çalışıyoruz. Bu sergide yalnızca acıyı değil, umudu da anlatacağız. Eserlerimizle geleceğe dair iyi niyetlerimizi ve dayanışmamızı ortaya koyacağız. Sanatçılar eserlerini hiçbir karşılık beklemeden bağışladı. Sergide sulu boya, yağlı boya, tezhip, minyatür, çini ve farklı sanat dallarından çalışmalar yer alacak” ifadelerini kullandı.

“Filistin meselesini yeniden hatırlatacağız”
Türk Kızılay Kadın İzmir Başkanı Gonca Aslan da serginin yalnızca yardım amacı taşımadığını belirterek, “Bu sergiyle İzmir halkının yüreğine Filistin meselesini yeniden taşıyacağız. Sadece acıları değil, umudu da konuşacağız. Sanat aracılığıyla insanların kalplerine dokunmayı hedefliyoruz” diye konuştu.

Çeşme Atatürk Anadolu Lisesi’nden “Renklerin Fısıltısı” resim sergisi

Öğrencilerin hayal güçlerini, duygu dünyalarını ve sanatsal bakış açılarını tuvallere yansıttığı eserlerin yer aldığı sergi, açılışın ardından davetliler tarafından ilgiyle gezildi. Farklı teknikler ve temalar kullanılarak hazırlanan çalışmalar, ziyaretçilerden beğeni topladı.
Sergide yer alan eserlerin öğrencilerin yıl boyunca yürüttükleri çalışmaların bir ürünü olduğunu belirten okul yetkilileri, bu tür etkinliklerin gençlerin sanatsal yönlerini geliştirmelerine, kendilerini ifade etmelerine ve özgüven kazanmalarına önemli katkılar sunduğunu ifade etti.
İlçe Millî Eğitim Müdürü Şahan Çöker de sergiyi dolaşarak öğrencilerin çalışmalarını inceledi, eserler hakkında bilgi aldı. Öğrencilerin ortaya koyduğu başarılı çalışmaların takdire değer olduğunu belirten Çöker, serginin hazırlanmasında emeği geçen öğretmenleri ve öğrencileri tebrik etti.
“Renklerin Fısıltısı” Resim Sergisi, öğrencilerin sanata olan ilgisini ortaya koyarken, ziyaretçilere de genç sanatçıların gözünden renkli ve özgün bir dünyanın kapılarını araladı.

Ödül rekortmeni yönetmen

Deneyimli ismin yaklaşık 150 festivalde gösterilen filmleri 50’ye yakın ödül kazanırken o şimdi ilk uzun metrajlı belgeseli için gün sayıyor. Kariyeri boyunca farklı kurum ve kanallar için çok sayıda projede görev alan yönetmen, özellikle 2020 yılından sonra bağımsız kısa metraj belgesellere ağırlık verdi. 2020 yılında yapımcılığını üstlendiği “Abella’nın Yolculuğu” belgeseli Türkiye’de en çok ödül alan ikinci belgesel oldu. Bir yıl sonra yönettiği “Bulak” belgeseli ise Türkiye’de en çok ödül alan belgesel olarak kayıtlara geçti. 2023 yılında yönetmenliğini üstlendiği “Duvar” ile yeniden Türkiye’de en çok ödül alan ikinci belgesel unvanını elde eden Evrim İnci, 2025 yılında görüntü yönetmenliğini ve yapım sorumluluğunu üstlendiği “Baletler Köyü” yapımıyla da en çok ödül alan belgesel filmlerden birine imza attı.
Yaşar Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo Televizyon ve Sinema Bölüm mezunu başarılı yönetmen Evrim İnci, belgesel sinemaya yönelme kararının üniversite yıllarında şekillendiğini belirtti. İnci, bu süreci şöyle anlattı: “Üniversitemizde son derece iyi eğitim aldık. O yıllardan itibaren kurmaca olaylardan çok gerçeğe yakın meseleler ilgimi daha çok çekiyor. Üniversitenin ilk yıllarında aldığım derslerde -özellikle TRT’den gelen ve uygulamalı dersler veren hocalardan hem kurmaca hem de belgeseli görme ve deneyimleme şansım oldu. Burada ilerlemem gereken türe karar verdim ve yaklaşık on iki yıldır belgesel sinemacı olarak yoluma devam ediyorum.” Belgesel çekimlerinin çoğu zaman sıra dışı deneyimler içerdiğini belirten yönetmen, çekim sürecinde unutamadığı anlar da yaşadığını söyleyerek şu örnekleri verdi: “-20 derecede Çıldır Gölü’nde çekim yapmak, kurtlarla görüntü almak ya da mayınlı arazilerde yürümek zorunda kalmak bu deneyimlerden bazıları. Özellikle bağımsız projelerimde karakterlerin hayatına yakından temas etmeyi ve onların hikâyelerini empati kurarak anlatmayı çok önemsiyorum.”

İlk uzun metraj
Yönetmenin üzerinde çalıştığı ilk uzun metrajlı belgeseli “Sokağın Son Yolcusuyum” adlı proje ise izleyenlerle buluşmak için gün sayıyor. İnci, “Bu belgeselle çocukluğumu geçirdiğim aile evimize güzel bir şekilde veda etmeyi istedim. Diğer belgesellerime göre daha yavaş ritmi olan bir iş. Bu yüzden farklı bir çalışma tarzı uyguluyorum. Çekimlerin neredeyse tamamı bitti. Kurgu çalışmaları devam ediyor. Filmi üç ay içinde tamamlayıp, galasının ardından uluslararası festival yolculuğuna başlamasını hedefleniyoruz” diyor.

Menemen’de festival coşkusu yağmur dinlemedi

Emiralem’de bu yıl uluslararası boyuta taşınan festival coşkusu, ikinci gününde de muhteşem anlara sahne oldu. Dev festival alanında binin üstündeki stantta, çilek başta olmak birçok ürünün alışverişi yüzleri güldürürken, gerçekleştirilen etkinlikler de ziyaretçilerden tam not aldı.
Festivalin ikinci gününde coşkunun doruğa çıktığı anlarsa akşam saatlerinde yaşandı. Yoğun yağmurdan kaynaklı olarak konser alanında oluşabilecek teknik riskler hakkında bilgilendirilen Menemen Belediye Başkanı Aydın Pehlivan, liderlik sorumluluğuyla ekibine gerekli talimatları vererek konserin gerçekleştirilmesine karar verdi. Başkan Pehlivan’ın kararı, konser alanında duyurulduktan sonra, alanda gençlerin yoğun alkışı yükseldi. Konser alanına yalnızca Menemen’den değil Ege’nin her şehrinden ve İzmir’in her ilçesinden gelen gençler büyük sevinç yaşadı.

“Yağmur da yağsa, gök de gürlese, ben bu gençlerden ayrılmam”
Hakan Doğanay ve Sevtuğ Kasapbaşoğlu’nun sunum ve performansıyla başlayan program, Girift Band, Okan Bear ve Royal ile müzik ziyafetine dönüşürken, gençlerin heyecanla beklediği Murat Boz konseri öncesindeyse sahneye Menemen Belediye Başkanı Aydın Pehlivan çıktı. Kürsüye adımını attığı anda ilk olarak gençlere hitap eden Başkan Pehlivan, “Kıymetli gençler, yağmur altında bile sizlerle birlikte olmak ne güzel. Yağmur da yağsa gök de gürlese ben bu gençlerden ayrılmam. Ben bu gençliği asla yalnız bırakmam” derken, alanı dolduran gençler de bu sözlere alkışlarla karşılık verdi.

“Ne yapıyorsak, bu meydanı dolduran muhteşem gençlerimiz için yapıyoruz”
Başkan Pehlivan, “Mega projelerimizden dev hizmetlere kadar ne yapıyorsak, ilçemiz için yapıyoruz. Kadınlarımız için yapıyoruz. Çocuklarımız için yapıyoruz. Bu meydanı dolduran muhteşem gençlerimiz için yapıyoruz. Çünkü gençlik varsa umut vardır. Ne diyor Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk? ‘Bütün ümidim gençliktedir’ diyor. Biz de ümidimizi gençliğe taşıyoruz. Bu gece bu meydanda da emeğin, alın terinin, üretimin ve gülen yüzlerin festivalinde, siz gençlerin enerjisi bize de geçiyor. İşte bu yüzden Menemen’de yüzmeden cimnastiğe 17 farklı branşta spor kursunu, piyanodan dramaya kadar 18 farklı branşta kültür sanat kursunu; toplam 35 ayrı kursu, başka yerlerde kaç lira diye hesap etmeden, Menemen’imizde tamamen ücretsiz olarak sunuyoruz. Nasıl iyi mi gençler? Çünkü bizim siyaset anlayışımızın merkezinde eser üretmek var. İnsanlarımızın hayatına dokunmak var. Çok şükür bugüne kadar Menemen’imize nice eserler kazandırdık. İnşallah başta 19 Mayıs’ta açacağımız Kent Gözü Alanımız olmak üzere nice eseri de bu güzel kente kazandırmaya devam edeceğiz” dedi.

Murat Boz sahnede devleşti
Başkan Pehlivan’ın sık sık alkışlarla kesilen konuşması sonrasındaysa gecenin ritmini belirleyen isim, sahnelerin sevilen yıldızı Murat Boz oldu. Boz, konser alanını dolduran binlere hayranının ezbere eşlik ettiği şarkılarıyla birlikte, konsere katılanlara unutulmaz bir gece yaşattı.

Kültürpark’ın efsanesi ‘Açıkhava’ yeni sezona hazır

İzmir Büyükşehir Belediyesi, Kültürpark içerisinde yer alan Atatürk Açık Hava Tiyatrosu’ndaki yenileme çalışmalarını bitirdi. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın talimatıyla başlatılan çalışmalar kapsamında hem sahne hem de oturma alanlarında kapsamlı düzenlemeler yapıldı. İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraki Grand Plaza AŞ ekipleri tarafından yürütülen çalışmalarla tiyatroda estetik ve konfor ön plana çıkarıldı. Yeni sezonda gerçekleştirilecek tiyatro, konser ve kültürel etkinliklerde İzmirlilerin daha kaliteli bir deneyim yaşaması hedeflendi. Grand Plaza AŞ İşletmeler Müdürü Efe Can Mutlu, “Sahnenin yan taraflardan da görülebilmesi adına biraz geri çektik. Gelen misafirlerimizin daha rahat ve konforlu oturması adına koltuklarda bütünüyle yenileme çalışması yaptık. 3 bin 150 kişilik oturma kapasitemiz var. Planladığımız 106 etkinliğimiz mevcut. Yeni sezona hazırız” dedi.

Efeler Yolu Ultra Trail’de 8 ülkeden 264 sporcu mücadele edecek

16-17 Mayıs tarihlerinde İzmir’in Ödemiş ilçesine bağlı Birgi’de gerçekleştirilecek Efeler Yolu Ultra Trail’e Türkiye, Rusya, Endonezya, Kanada, KKTC, İran, Hırvatistan ve İngiltere’den sporcular katılacak. Katılımcılar, Ege’nin doğal ve tarihi güzellikleri arasında uzanan 50K, 30K, 15K ve 5K’lık parkurlarda mücadele edecek.
İzmir Valiliği koordinasyonunda Argeus Travel & Events tarafından bu yıl ikincisi düzenlenecek Efeler Yolu Ultra Trail, Ödemiş Kaymakamlığı, Ödemiş Belediyesi ve Türkiye Atletizm Federasyonu’nun katkılarıyla gerçekleştirilecek.

Efeler Yolu Ultra Trail’in start ve finiş noktaları Birgi merkez olacak.
Organizasyon kapsamında 16 Mayıs Cumartesi günü 50K’lık parkur saat 07.00’de, 30K’lık parkur ise saat 09.00’da başlayacak. 17 Mayıs Pazar günü düzenlenecek 15K’lık yarış saat 09.00’da, 5K’lık parkur ise saat 10.00’da start alacak. Yarışların ödül töreni ise 17 Mayıs Pazar günü saat 12.00’de Birgi’de gerçekleştirilecek.

Doğa, Tarih ve Macera Aynı Rotada
Organizasyona adını veren Efeler Yolu, Ege Bölgesi’nin doğal güzelliklerini ve kültürel zenginliklerini bir araya getiren özel rotalar arasında yer alıyor. Toplam 513 kilometre uzunluğundaki parkur; Bornova’dan başlayarak Nif Dağı, Bozdağ ve Aydın sıradağları boyunca ilerleyip Selçuk’taki Meryem Ana Evi’ne kadar uzanıyor. Tarihi köyler, yaylalar, eski patikalar ve etkileyici manzaralar eşliğinde ilerleyen rota, sporculara hem fiziksel hem de görsel açıdan unutulmaz bir deneyim yaşatıyor. Efeler Yolu, yarış atmosferinin yanı sıra Ege’nin köklü geçmişini keşfetme fırsatı da sunuyor.

Karaburun ve Mordoğan kültürü 9. Geleneksel Yemek Festivali’nde yaşatılacak

Festival kapsamında yöresel yemek yarışmaları, kültürel söyleşiler, geleneksel el sanatları tanıtımları ve destansı halk oyunları gösterileri düzenlenecek. Karaburun ve Mordoğan’ın geçmişten günümüze uzanan yaşam kültürünü tanıtacak etkinlikler, bölgenin kültürel değerlerini gelecek nesillere aktarmayı hedefliyor.
Yarımada kültürüne gönül veren isimlerden biri olan Müesser Aktaş tarafından 2008 yılında kurulan yerel kültür evi ise festivalin en önemli simgelerinden biri olarak dikkat çekiyor. Kültür evinde; el sanatları ürünleri, geleneksel köy odası, yöresel kıyafetler, eski mutfak eşyaları ve geçmiş yaşamı yansıtan birbirinden değerli eserler sergileniyor.
Karaburun yarımadasının unutulmaya yüz tutmuş kültürel mirasının korunması adına büyük emek veren Müesser Aktaş’ın çalışmaları, yıllardır bölge halkı ve ziyaretçiler tarafından takdirle karşılanıyor. Yarımadanın tarihine ışık tutan birçok nadide eser, bu kültür evinde yaşatılarak günümüze taşınıyor. Bu yıl dokuzuncusu düzenlenecek olan yöresel yemek festivali de, bu kültürel mirası daha geniş kitlelerle buluşturarak adeta taçlandırıyor.
Festival boyunca ziyaretçiler yalnızca yöresel lezzetlerle buluşmayacak; aynı zamanda Karaburun’un tarihini, yaşam biçimini ve geleneklerini yakından tanıma fırsatı da bulacak. Bölgenin doğal güzellikleri ve kültürel dokusuyla birleşen etkinlik, İzmir ve çevre illerden gelecek misafirler için de önemli bir kültür buluşması niteliği taşıyor.
Festivale katılanlara ayrıca, mitolojide Echo efsanesiyle anılan ve Narcissus hikâyesine konu olduğu söylenen tarihi Nargisus Çeşmesi’ni ziyaret etmeleri de öneriliyor. Yarımadanın mistik atmosferini yansıtan bu tarihi nokta, bölgenin kültürel zenginliğini tamamlayan önemli değerlerden biri olarak öne çıkıyor.
Karaburun ve Mordoğan kültürünün yaşatılması adına büyük önem taşıyan festival, geleneksel değerlerin korunmasına katkı sunarken aynı zamanda yarımada turizmine de canlılık kazandıracak. Kültür, tarih, gastronomi ve halk oyunlarının bir araya geleceği bu özel etkinlik, güzel bir hafta sonu geçirmek isteyenler için kaçırılmayacak bir organizasyon olacak.

Geleneksel halı dokuma ustası, kültürel mirası ilmek ilmek geleceğe taşıyor

Kapalı Türk düğümü tekniğiyle üretilen ve yıllar geçtikçe değer kazanan halıları özenle dokuyan usta zanaatkar, bu kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılması için tezgah başından ayrılmıyor.
Halk eğitim merkezlerinde yaklaşık 30 yıl boyunca eğitmenlik yaparak yüzlerce öğrenci yetiştiren 51 yaşındaki Zehriban Emül, son 6 yıldır tüm enerjisini bizzat tezgah başında üretim yapmaya ayırıyor. Halı dokumacılığına henüz ilkokul çağlarındayken annesinin yanında oyun oynayarak başladığını anlatan Emül, mesleğine olan bağlılığını hiç kaybetmediğini dile getirdi. İlk öğrendiği dönemlerde her gece rüyalarına halı dokurken kullanılan kirkit aletinin sesinin girdiğini söyleyen usta dokumacı, “O zaman bu yolu hiç bırakmayacağımı biliyordum. Bizim dokuduğumuz halılar kullanıldıkça değer kazanıyor, adeta birer antika esere dönüşerek torunlara miras kalıyor” dedi.
En büyük hayali gençlerin tezgaha oturması
Geleneksel sanatın yaşatılması için eğitimin önemine dikkat çeken Zehriban Emül, el dokumacılığının okullarda gençlere tanıtılması gerektiğine inanıyor. Çocukların sanatla buluşmasının ruhsal gelişimlerine de olumlu yansıyacağını ifade eden Emül, “Çocuklar haftada bir saat bile olsa tezgaha otursalar, o renkli motiflere baksalar ruhları dinlenir. Ben kirkit sesinin herkesin kulağında güzel bir müzik gibi çınlamasını ve bu kadim mesleğin aydınlık yarınlara taşınmasını gönülden istiyorum” diye konuştu.

İzmir’de dokunan el halıları Türkiye ve Avrupa’daki sarayları süslüyor

Büyük bir titizlikle dokunan bu özel eserler, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi ve Çankaya Köşkü başta olmak üzere Avrupa’daki devlet başkanlarının saraylarını ve tarihi binaları süslüyor.
Usta ellerde şekillenen ve makineleşmeye karşı geleneksel mirasın korunduğu halı üretim tesisinde, nesilden nesile aktarılan metotlar uygulanıyor. Üretim sürecinde, Konya Karapınar’da bulunan ağıllardan elde edilen koyun yünleri ile sağlamlık ve parlaklık katması amacıyla Ankara keçisi yünleri harmanlanıyor. Özenle yıkanıp taranan ve sümek haline getirilen yünler, yöredeki kadınlar tarafından çıkrık veya kirmanda eğrilerek el ipine dönüştürülüyor. Elde edilen ipler, sentetik madde kullanılmadan çeşitli kök, ot ve minerallerin bakır kazanlarda kaynatılmasıyla yüzde 100 doğal bitki bazlı pigmentlerle renklendiriliyor. Bu meşakkatli sürecin ardından tezgahlara alınan ipler, aylar süren el emeğiyle ilmek ilmek dokunarak uluslararası çapta talep gören eşsiz sanat eserlerine dönüşüyor.

“En iyi arkadaşım halı”
İşletme sahibi Osman Can, babasının 1968 yılında kurduğu halı dükkanında büyüdüğünü belirterek, “7-8 yaşlarıma geldiğimde en iyi arkadaşım halılardı. Sürekli babamın dükkanında zaman geçiriyordum. 1985 ve 1986 yıllarında halı üretimi vardı ancak azalmaya ve niteliğini kaybetmeye başlamıştı. Daha çok kimyasal boyalar ve tabak yünleri kullanılıyordu. 14, 15 ve 18’inci yüzyıllarda üretilen o güzel sanat eserleri artık üretilmiyordu. Benim yaşama amacım çok güzel halılar üretip onları gelecek yüzyıllara bırakmak. Herkes işin kolayına kaçtığı için bunu yapan kimse yok. Halıların yünlerini Konya Karapınar’da 2 büyük ağıldan kırkılan yünlerden alıyoruz. İçine de Ankara keçisi yünlerini karıştırıyoruz çünkü Ankara keçisinin yünü halıya hem sağlamlık hem de parlaklık veriyor. Bunları güzelce yıkatıp tarattıktan sonra sümek haline getiriyoruz. Ardından 25-30 teyzemize dağıtıyoruz. Onlar da çıkrıkta veya kirmanda el ipi haline getiriyorlar. El ipi haline geldikten sonra burada tamamen doğal boyalarla boyama aşamasına geçiyoruz. Hangi halıyı üreteceksek onun iplerini tamamen doğal yöntemlerle hazırlıyoruz” ifadelerini kullandı.

Üretim ortalama 2 ay sürüyor
3 metrekarelik bir el halısının üretiminin ortalama 2 ay sürdüğünü vurgulayan Can, “Makine halısından 1 saatte 1000 adet üretilebilirken, aynısını bir daha üretemeyeceğiniz el halısının yapımı çok uzun sürüyor. Aynı kişi aynı yünlerle dokusa bile birebir aynısı çıkmaz, ancak yüzde 90 benzerlik olur. Son zamanlarda kaliteli malzemelerle dokunan çok güzel makine halıları da var. Ancak bizim kullandığımız malzeme tamamen elde eğirme ipi ve yüzde 100 doğal boya olduğu için çok daha sağlıklı ve organik. Ben her halıyı belirli sayılarda üretiyorum, yüzlerce veya binlerce imalat yapmıyorum. Bu nedenle 50 veya 100 yıl sonra bu halıların hepsi toplanacak ve koleksiyoncular tarafından bir araya getirilecek. Üretimimi tamamen bu amaca yönelik gerçekleştiriyorum” şeklinde konuştu.

“Eserlerimiz gelecek yüzyıllara taşınacak”
Eski halıların özlerine sadık kalarak yeni üretimler gerçekleştirdiklerini dile getiren Can, “Ürettiğimiz halılar sanatseverler tarafından çok beğenildi ve aradaki malzeme, model, dokuma farkı hemen anlaşıldı. Eskileri çok incelediğim için normal bir imalattan ziyade, klonlama gibi titiz bir süreç yöneterek aslına sadık eserler ürettik. Bu süreçte dikkat çektik ve insanlar bizden özel halılar talep etmeye başladı. Çankaya Köşkü’nün ve İstanbul’daki birçok yalının halılarını ürettik. Eski Türkiye İhracatçılar Meclis Başkanı İsmail Gülle bizden büyük bir halı alarak Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ne hediye etti. Yurt dışında ise Budapeşte Başkanlık Sarayı ve parlamento binalarının içindeki 120, 140 ve 160 metrekarelik o muhteşem halıların hepsini biz ortaya çıkardık. Tarihi değere sahip olacak bu eserler gelecek yüzyıllara taşınacak. Bunların dışında Amerika, Almanya, Fransa ve Türkiye’de değerli büyük halılar üretmeye devam ediyoruz. Şu an Türkiye’de 120 ile 150 metrekare büyüklüğünde tezgahı olan ve bu ebatlarda üretim yapabilen tek tesis sanırım biziz. Büyük halı üretmek oldukça zor bir iş. Son olarak Macaristan eski Başbakanı Viktor Orban’ın konutuna 140 metrekarelik bir halı yaptık. 8 dokumacımız bu halıyı 16 ayda tamamladı. Boyaların, ipin ve modellerin hazırlanmasıyla birlikte başından sonuna kadar yaklaşık 2 buçuk yıllık bir emek harcandı. Gelecek yüzyıllara kalacak eserler bırakmak benim hayatta aldığım en büyük zevk” dedi.